ارائه الگوی راهبردی نقش دولت در ارتقای سرمایه اجتماعی در سازمان‌های دولتی با بهره‌گیری از نظریه نهادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

امروزه، مشروعیت سازمان‌های دولتی روبه افول است و سازمان‌ها برای حفظ مشروعیت و اعتبار در محیط نهادی، باید با فشارهای هنجاری، اجباری و تقلیدی خود را تطبیق دهند. ارتقای سرمایه اجتماعی در سازمان‌های دولتی می‌تواند سازگاری با محیط توسعه آن‌ها را آسان کند. هدف پژوهش، ارائه الگوی راهبردی نقش دولت در ارتقای سرمایه اجتماعی با بهره‌گیری از نظریه نهادی است. پژوهش حاضر از نظر هدف، توسعه‌ای-کاربردی بوده و در دو مرحله کیفی و کمی انجام شد. در مرحله کیفی، از 29 نفر از خبرگان مصاحبه نیمه‌ساختاریافته به‌عمل آمد که براساس نتایج تحلیل مضمون، 11 راهبرد اصلی و 77 راهبرد فرعی شناسایی شدند. سپس، راهبردها برپایه نظریه نهادی در 3 گروه هم‌شکلی تقلیدی، اجباری و هنجاری قرار گرفتند. هم‌چنین، در مرحله کمی برای اعتبارسنجی الگوی پژوهش، از تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد که بدین منظور از 202 نفر از مدیران و متخصصان منابع انسانی وزارت نیرو با ابزار پرسش‌نامه نظرخواهی شد. یافته‌ها نشان داد ضریب تعیین هم‌شکلی اجباری 685/0، هم‌شکلی هنجاری 744/0 و هم‌شکلی تقلیدی 725/0 است که مقادیری مناسب هستند. نتایج پژوهش نشان داد که با بهره‌گیری از راهبردهای ارتقای سرمایه اجتماعی در جهت فشارهای محیط نهادی، می‌توان اعتبار و مشروعیت سازمان‌های دولتی را بهبود بخشید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Strategic Model of the Role of Government in Promoting Social Capital in Government Organizations Using Institutional Theory

نویسندگان [English]

  • Shabnam Mahjoob Ravesh 1
  • karam Allah Danesh Fard 2
  • Naser Mir Sepasi 2
1 PhD candidate, Public Administration, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Public Administration, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Today, the legitimacy of government organizations is declining, and organizations must adapt to normative, coercive, and imitative pressures to maintain legitimacy and credibility in the institutional environment. Promoting social capital in government organizations can facilitate adaptation to their development environment. The purpose of this study is to provide a strategic model of the role of government in promoting social capital using institutional theory. The present study was developmental-applied in terms of purpose and was conducted in two stages: qualitative and quantitative. At the qualitative stage, 29 experts were interviewed semi-structured and based on the results of content analysis, 11 main strategies and 77 sub-strategies were identified. Then, the strategies were divided into three groups based on institutional theory: imitation, forced and normative homology. Also, in a quantitative step to validate the research model, confirmatory factor analysis was used, for which 202 managers and human resources specialists of the Ministry of Energy were polled using a questionnaire. The results showed that the coefficient of determination of forced deformation is 0.685, normative deformation is 0.744 and imitation deformation is 0.725, which are appropriate values. The results showed that by using social capital promotion strategies to address the pressures of the institutional environment, the credibility and legitimacy of government organizations can be improved.

کلیدواژه‌ها [English]

  • social capital
  • Governmental Organizations
  • strategic model
  • Institutional Theory
  • آیباغی اصفهانی، سعید؛ سبک‌رو، مهدی؛ برزگرلو، مهین و واعظی، محمد مهدی. (1396). تأثیر سرمایه اجتماعی بر سلامت سازمانی در سازمان‌های دولتی. فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، 4(2)، 199-220.
  • احسانی‌فر، محمد، گرجی، علی و سیاه‌چشم، مهری. (1398). تأثیر حمایت سازمانی بر عملکرد نوآورانه با نقش میانجی سرمایه اجتماعی کارکنان معاونت آماد و پشتیبانی. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 14(52)، 109-136.
  • جاماسبی، نوین. (1395). بررسی رابطه سرمایه اجتماعی با فضیلت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی (مورد مطالعه: کارکنان بیمارستان رازی رشت). فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 11(40)، 83-108.
  • حسینی‌زاده، محمدعلی و نیکوبستی، علی. (1391). تبیینی از علل تغییرات سرمایه اجتماعی در ایران. فصلنامه برنامه‌ریزی و بودجه، 17(116)، 109-131.
  • حمیدی‌زاده، علی. (1397). واکاوی افول سرمایه اجتماعی در ایران. فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، 5(1)، 91-109.
  • خیرگو، منصور و سهیلی، حمیدرضا. (1397). ترسیم الگوی ارتقای سرمایه اجتماعی در سازمان‌های دولتی ایران. فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، 5(2)، 315-336.
  • دینی ترکمانی، علی. (1385). تبیین افول سرمایه اجتماعی. فصلنامه رفاه اجتماعی، 6(23)، 147-171.
  • ردادی، علی؛ باقری‌کنی، مصباح‌الهدی و حاجی‌پور، بهمن. (1393). بررسی پاسخ‌های سازمانی به فشارهای نهادی (موردکاوی: دانشگاه امام صادق). فصلنامه مدیریت در دانشگاه اسلامی، 3(7)، 129-142.
  • زارعی‌متین، حسن و ملایی، مصطفی. (1393). بررسی وضعیت مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی در سازمان‌های اجرایی استان قم. فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، 1(1)، 119-137.
  • زاهدی، شمس‌السادات و خانباشی، محمد. (1390). از اعتماد عمومی تا اعتماد سیاسی (پژوهشی پیرامون رابطه اعتماد عمومی و اعتماد سیاسی در ایران). فصلنامه پژوهش‌های مدیریت در ایران، 15(4)، 73- 96.
  • سپهوند، رضا؛ شریعت‌نژاد، علی؛ موسوی، نسیم و خدابخشی، اکبر. (1398). بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر طفره‌روی اجتماعی کارکنان با نقش میانجی تنبلی سازمانی (مورد مطالعه: سازمان جهاد کشاورزی استان لرستان). فصلنامه جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، 8(2)، 225-255.
  • شمسی، زهرا؛ محبعلی‌پور، منیره و الوداری، حسن. (1394). بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر رفتار شهروندی سازمانی. فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، 2(1)، 117-136.
  • صابر، جعفر و سلیمان، محبوبه. (1397). بررسی رابطه فضیلت سازمانی و سرمایه اجتماعی با سلامت معنوی کارکنان. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 13(49)، 1-13.
  • عابدینی، مریم؛ میرسپاسی، ناصر و حق‌شناس، فریده. (1398). ارائه مدل توسعه منابع انسانی با رویکرد ارتقاء سرمایه اجتماعی سازمانی. فصلنامه مدیریت منابع در نیروی انتظامی، 7(25)، 31-54.
  • فیروزجاییان، علی اصغر و مجیدی، مرضیه. (1397). فرسایش سرمایه اجتماعی و بی‌نظمی در بین شهروندان تهرانی. فصلنامه پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 7(21)، 1-18.
  • مطلبی‌ورکانی، ابوطالب؛ مظاهری، ساناز و عالی‌پور، علیرضا. (1397). ترسیم مدل ساختاری برای تبیین تأثیر سرمایه اجتماعی بر خلاقیت کارکنان با تأکید بر نقش مدیریت دانش. فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، 5(3)، 411-432.
  • موسوی میرکلایی، سیدزمان. (1399). بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی وکارآفرینی سازمانی (مطالعه موردی اداره پست استان مازندران). فصلنامه رهیافتی در مدیریت بازرگانی، 1(1)، 66-83.
  • مولوی، زینب؛ حسینی ابوعلی، معصومه و جعفری، سیدمحمدباقر. (1396). ارتقای اعتماد عمومی شهروندان: بررسی نقش حکمرانی خوب و خدمات دولت الکترونیکی. فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، 4(4)، 571- 594.
  • Amiraslani, H., Lins, K. V., Servaes, H., & Tamayo, A. (2016). A Matter of Trust? Corporate Social Capital and the Pricing of Public Debt during the Financial Crisis. Working Paper, London School of Economics.
  • Ansmann, L., Hower, K. I., Wirtz, M. A., Kowalski, C., Ernstmann, N., McKee, L., & Pfaff, H. (2020). Measuring social capital of healthcare organizations reported by employees for creating positive workplaces - validation of the SOCAPO-E instrument. BMC Health Services Rereach Journal, 20, 272-282.
  • Braun, V., & Clarke V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Journal of Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
  • Doh, S., & McNeely, C. (2012). A multi-dimensional perspective on social capital and economic development: An exploratory analysis. The Annals of Regional Science, 49(3), 821–843.
  • Engbers, T. A., Thompson, M. F., & Slaper, T. F. (2017). Theory and Measurement in Social Capital Research. Social Indicators Research Journal, 132(2), 537–558.
  • Field, J. (2017). Social capital (3rd). London, Routledge.
  • Forsella, T., Towerb, J., & Polman, R. (2019). Development of a Scale to Measure Social Capital in Recreation and Sport Clubs. Leisure Sciences Journal, 42(1), 106-122.
  • Jakola, F., & Prokkola, E. K. (2017). Trust Building or Vested Interest? Social Capital Processes of Cross-Border co-Operation in the Border Towns of Tornio and Haparanda. Tijdschrift Voor Economische en Sociale Geografie, 109 (2), 224–38.
  • Johnson, S., Schnatterly, K., & Hill, A. (2013). Board Composition beyond Independence: Social Capital, Human Capital, and Demographics. Journal of Management, 39(1), 232-262.
  • Kleinhans, R. (2009). Does Social Capital Affect Residents' Propensity to Move from Restructured Neighbourhoods?. Housing Studies, 24(5), 629-651.
  • Legatum, I. (2017). The Lagatum prosperity index. Available at http://www.prosperity.com/rankings.
  • Li, Y., Ye, F., & Sheu, C. (2014). Social capital, information sharing and performance Evidence from China. International Journal of Operations & Production Management, 11, 1440-1462.
  • Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. John Wiley & Sons.
  • Moore, S., & Kawachi, I. (2017). Twenty years of social capital and health research: a glossary. Journal of Epidemiol Community Health, 71(5), 513-517.
  • Nahapiet, J., & Ghoshal, S. (1998). Social Capital, Intellectual Capital and the Organizational Advantage. Academy of Management Review Journal, 23(2), 242-266.
  • Newton, K. (2001). Trust, social capital, civil society, and democracy. International Journal of Political Science Review, 22(2), 201-214.
  • Rothstein, B., & Stolle, D. (2008). The state and social capital: An institutional theory of generalized trust. Journal of Comparative Politics, 40(4), 441–459.
  • Sadeghi, M., & Bahamiriyan, M. (2015). Study the Relationship between Social Capital of Organization and Empowering Staff of Universities: A Case Study of Applied Science Centers of Kermanshah. International Journal of Economy, Management and Social Sciences, 4(2), 139-146.
  • Saz-Gil, I., Bretos, I., & Díaz-Foncea, M. (2021). Cooperatives and Social Capital: A Narrative Literature Review and Directions for Future Research. Journal of Sustainability, 13, 1-18.
  • Srirama, M. V., Iyer, P. P., & Reddy, H. (2020). Dimensions of social capital and learning culture: a case of an IT organization. The Learning Organization Journal, 27(4), 337-349.
  • Villalonga, O. E., & Kawachi, I. (2017). The dark side of social capital: A systematic review of the negative health effects of social capital. Journal of Social Science & Medicine, 194, 105–127.
  • Zeng, H. Chen, X., Xiao, X., & Zhou, Z. (2017). Institutional pressures, sustainable supply chain management, and circular economy capability: Empirical evidence from Chinese eco-industrial park firms. Journal of Cleaner Production, 155(1), 54-65.