بررسی نقش بدبینی سازمانی در رفتارهای انحرافی کارکنان: با نقش میانجی سایش اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناسی ارشد مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش بدبینی سازمانی در رفتارهای انحرافی کارکنان از طریق سایش اجتماعی بود. روش: این پژوهش به­لحاظ هدف، کاربردی و از نظر گردآوری داده­ها توصیفی- پیمایشی است. جامعة آماری شامل 320 نفر از کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن می­باشند که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان 175 نفر به عنوان نمونه آماری به روش نمونه­گیری تصادفی انتخاب شد. گردآوری داده­های پژوهش از طریق پرسشنامه بدبینی سازمانی دین و همکاران (1998)، پرسشنامه سایش اجتماعی دافی و همکاران (2002) و پرسشنامه رفتارهای انحرافی کارکنان رابینسون و بنت (1995) انجام شد. جهت تعیین روایی پرسشنامه­­ها، از روایی صوری و محتوایی استفاده شد و برای سنجش پایایی، از طریق روش آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفتند که به ترتیب 920/0، 854/0 و 933/0 بدست آمد. برای تحلیل داده­های به دست آمده نیز از نرم­افزار آماری SPSS-22 و8.80 Lisrel به کار گرفته شد. تجزیه وتحلیل داده­های جمع­آوری شده نشان داد بدبینی سازمانی بر رفتارهای انحرافی کارکنان تأثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین تأثیر نقش میانجی سایش اجتماعی در رابطه میان بدبینی سازمانی و رفتارهای انحرافی کارکنان مورد تأیید قرار گرفت. بطور کلی نتایج پژوهش حاضر با تحقیقات انجام گرفته همسو می­باشد و می­توان چنین برداشت کرد که در جامعه و نمونه تحت بررسی، از عوامل اثرگذار بر رفتارهای انحرافی کارکنان، توجه به بدبینی سازمانی و سایش اجتماعی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Role of Organizational Pessimism in Employees' Deviant Behaviors: With the Mediating Role of Social Wear

نویسنده [English]

  • Mohammad Hassan Morshedi Tonekaboni
Master of Management, Faculty of Humanities, Ilam University, Ilam, Iran
چکیده [English]

The purpose of this study is to investigate the role of organizational pessimism in employees' deviant behaviors through social wear. This research is applied in terms of purpose and descriptive-survey method. The statistical population includes 320 employees of Islamic Azad University, Tonekabon Branch. Using Krejcie and Morgan table, 175 people were selected as a statistical sample by random sampling method. Research data were collected through Dean et al. (1998) Organizational Pessimism Questionnaire, Duffy et al. (2002) Social Abrasion Questionnaire and Robinson & Bennett (1995) Staff Deviation Behavior Questionnaire. To determine the validity of the questionnaires, face and content validity were used and to assess the reliability, they were confirmed by Cronbach's alpha method, which were 0.920, 0.854, and 0.933, respectively. SPSS-22 and Lisrel 8.80 statistical software were used to analyze the obtained data. Analysis of the collected data showed that organizational pessimism has a positive and significant effect on employees' deviant behaviors. The effect of mediating the role of social wear on the relationship between organizational pessimism and deviant behaviors of employees was also confirmed. In general, the results of the present study are consistent with the researches and it can be said that in the society and the sample under study, one of the factors affecting the deviant behaviors of employees is attention to organizational pessimism and social wear.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organizational pessimism
  • Social Wear
  • Deviant Behavior of Employees
  • Negative Attitudes
اسماعیلی، محمود رضا؛ حکاک، محمد و شاه­سیاه، ندا. (1395). بدبینی سازمانی به سوی رفتار انحرافی در محیط کار: تأکید بر نقش رفتار شهروندی و ادراک سیاست سازمانی (مورد مطالعه: دانشگاه لرستان). فصلنامه پژوهش­های رهبری و مدیریت آموزشی، 2 (7)، 1-35.
بخیت، معصومه؛ نظری، شهرام و عیدی­پور، کامران. (1396). ارتباط سایش اجتماعی با بهزیستی شغلی کارکنان فدراسیون فوتبال با میانجی­گری تعارض میان فردی. فصلنامه مطالعات مدیریت ورزشی، 9 (45)، 115-132.
بهمنی، اکبر؛ مهدوی راد، محمدرضا و بلوچی، حسین. (1395). بررسی رابطه­ی بدبینی سازمانی با کیفیت خدمات ارائه شده کارکنان با نقش میانجی­گری و تعدیل­گری تعهد سازمانی. فصلنامه پژوهش­های مدیریت عمومی، 9 (31)، 161-185.
پروری، پیمان؛ نقدی، اسدالله و سهرابی، روح­الله. (1395). مطالعه رابطه هویت سازمانی و ابعاد سه­گانه آن با بدبینی سازمانی کارکنان (مطالعه­ای در بین کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان قزوین). فصلنامه مدیریت منابع انسانی در ورزش، 3 (2)، 137-150.
پورمختاری، الهام و کریمی، فریبا. (1395). پیش­بینی رفتارهای انحرافی کارکنان ستادی آموزش و پرورش شهر اصفهان بر اساس اعتماد سازمانی. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، 10 (3)، 51-66.
حق­گویان، زلفا؛ کریمی مالک آبادی، لاله و کاظمی، زهره. (1397). بررسی نقش بدبینی سازمانی در سایش اجتماعی: سکوت سازمانی به عنوان متغیر میانجی. فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، 5 (4)، 553-577.
دهقانان، حامد و شجاعی، محمدحسین. (1396). نقش تعدیل­گری رهبری تحول­آفرین در رابطه میان جو اخلاقی ادراک­شده و رفتارهای کاری مخرب. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 12 (44)، 97-140.
زینلی، سینا؛ منظری توکلی، علیرضا و سلاجقه، سنجر. (1396). رابطه بین جو اخلاقی و استرس شغلی با رفتارهای انحرافی کارکنان: نقش تعدیلگر سبک رهبری ستمگرانه. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 14 (3)، 116-124.
صالحی صدقیانی، جمشید؛ کرمی، حامد و قربانی پاجی، عقیل. (1398). تأثیر طردشدگی ادراک شده بر رفتارهای انحرافی کارکنان با نقش میانجی­گر بدبینی سازمانی و تعدیل­گر روان­رنجوری. فصلنامه پژوهش­های مدیریت انتظامی، 14 (2)، 195-216.
علوی متین، فاطمه؛ دامغانیان، حسین و رستگار، عباس­علی. (1398). تأثیر اندوه مقایسه بر سایش اجتماعی با میانجی­گری حسادت خاموش. فصلنامه چشم­انداز مدیریت دولتی، 10 (2)، 95-119.
قاسم­زاده، ابوالفضل؛ ملکی، شیوا و بروکی میلان، شعبان. (1393). نقش میانجی هویت سازمانی در رابطه­ی بین اخلاق حرفه­ای با رفتار شهروندی سازمانی و رفتار انحرافی کار. فصلنامه اخلاق و تاریخ پزشکی، 7 (4)، 66-79.
محمود روشن­ضمیر، سمیرا؛ ایرانی، حمیدرضا و یزدانی، حمیدرضا. (1396). شناسایی عوامل موثر بر بروز رفتار انحرافی کارکنان. فصلنامه فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 2 (23)، 183-204.
مصباحی، مریم. (1397). تبیین نقش بدبینی سازمانی در تأثیرگذاری بر انزوای خودخواسته کاری کارکنان. فصلنامه مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 27 (90)، 89-114.
مقدم، علیرضا و محمودی میمند، مهدی. (1397). اثر بدبینی سازمانی بر گرایش به رفتارهای انحرافی. فصلنامه مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 27 (89)، 73-89.
نصراصفهانی، علی و حیدری آقا گلی، پریسا. (1398). تأثیر حسادت در محل کار بر رفتار انحرافی کارکنان. فصلنامه مطالعات مدیریت (بهبود تحول)، 28 (91)، 119-138.
نصراصفهانی، مهدی؛ علامه، سید محسن؛ شائمی، علی و تیموری، هادی. (1395). بسط الگوی مفهوم سایش اجتماعی کارکنان در سازمان مورد مطالعه: سازمان بهزیستی کشور. فصلنامه علوم مدیریت ایران، 11 (41)، 99-116.
یزدان­شناس، مهدی و رشتیانی، محمد. (1397). اثر تعدیل­کننده تعارض نقش، تعارض کار-خانواده، اعتماد و عدالت سازمانی ادراک­شده در تأثیرگذاری فرسودگی شغلی بر بدبینی سازمانی. فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی، 7 (1)، 57-80.
Ameer Taimur, A. K. (2017). Workplace ostracism and counterproductive work behaviors (CWBs): Examining the mediating role of organizational cynicism and moderating role of neuroticism (Doctoral dissertation, Capital University).‏
Baron, R., Neuman, J., & Geddes, D. (1999). Social and personal determinants of workplace aggression: Evidence for the impact of perceived injustice and the Type a behavior pattern. Aggressive Behavior, 25 (4), 281-296.
Bennett, R., & Robinson, S. (2000). Development of a measure of workplace deviance. Journal of Applied Psychology, 85 (3), 349-360.
Dean, J. W., Brandes, P. & Dharwadkar, R. (1998). Organizational cynicism. Academy of Management Review, 23 (2), 341-352.
Duffy, K., Ganster .G. & Pagon, M. (2002). Social undermining in the workplace. Academy of Management Journal, 45 (2), 331-351.
Eissa, G., & Wyland, R. (2016). Keeping up with the Joneses: The role of envy, relationship conflict, and job performance in social undermining. Journal of Leadership & Organizational Studies, 23 (1), 55-65.‏
Eissa, G., & Wyland, R. (2018). Work‐family conflict and hindrance stress as antecedents of social undermining: Does ethical leadership matter?. Applied Psychology, 67 (4), 645-654.‏
Hogan, J., & Hogan, R. (1989). How to measure employee reliability. Journal of Applied Psychology, 74 (2), 273.
Jung, H. S., & Yoon, H. H. (2019). The effects of social undermining on employee voice and silence and on organizational deviant behaviors in the hotel industry. Journal of Service Theory and Practice, 29 (2), 213-231.
Khattak, M., Khan, M., Fatima, T., & Shah, S. (2018). The underlying mechanism between perceived organizational injustice and deviant workplace behaviors: Moderating role of personality traits. Asia Pacific Management Review, 1-11.
Lee, R. T., Brotheridge, C. M., Hepburn, C. G., & Enns, J. R. (2013). Social undermining and well‐being: the role of communal orientation. Journal of Managerial Psychology, 28 (4), 354-366.
O'Leary-Kelly, A., Griffin, R., & Glew, D. (1996). Organization-motivated aggression: A research framework. Academy of Management Review, 21 (1), 225-253.
Robinson, S., Bennett, R. (1995). A typology of deviant workplace behaviors: A multidimensional scaling study. Academy of Management Journal, 38 (2), 555-572.
Sarwar, A., Irshad, M., Zhong, J. Y., Sarwar, S., & Pasha, R. (2020). Effects of social undermining in families on deviant workplace behaviours in Pakistani nurses. Journal of Nursing Management, 28, 938-947.
Scott, K. L., Ingram, A., Zagenczyk, T. J., & Shoss, M. K. (2015). Work–family conflict and social undermining behaviour: An examination of PO fit and gender differences. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 88 (1), 203-218.‏
Skarlicki, D., & Folger, R. (1997). Retaliation in the workplace: The roles of distributive, procedural, and interactional justice. Journal of Applied Psychology, 82 (3), 434-443.
Yen, C. H., & Teng, H. Y. (2013). The effect of centralization on organizational citizenship behavior and deviant workplace behavior in the hospitality industry. Tourism Management, 36, 401-410.‏
Yoo, J. (2013). The influence of social undermining on the service employee's customer-oriented boundary-spanning behavior. Journal of Services Marketing, 27 (7), 539-550.