شناسایی و سطح بندی عوامل موثر بر خستگی عاطفی کارکنان با روش مدلسازی ساختاری تفسیری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت منابع انسانی، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

چکیده

هدف از انجام این مطالعه شناسایی و سطح بندی عوامل موثر بر خستگی عاطفی کارکنان با استفاده از روش مدلسازی ساختاری تفسیری است. این مطالعه بر اساس هدف، کاربردی و بر پایه نحوه جمع­آوری داده­ها در زمره مطالعات توصیفی- تحلیلی قرار دارد. عوامل موثر بر خستگی عاطفی کارکنان از طریق بررسی پیشینه مطالعات انجام­گرفته در حوزه خستگی عاطفی به همراه نظرات تاییدی خبرگان در حوزه­های منابع انسانی، روانشناسی و رفتار سازمانی، شناسایی و از دیدگاه­های خبرگان به منظور سطح­بندی عوامل بهره برده شد. بدین منظور، پرسشنامه مورداستفاده در میان 6 نفر از اساتید دانشگاه­های علوم پزشکی و 7 نفر از مدیران ارشد بیمارستانی در شهر خرم­آباد توزیع و داده­ها جمع­آوری گردید. روایی این پرسشنامه با استفاده از روش کیو سورت و پایایی آن با استفاده از روش آزمون- پس آزمون تایید شد. نتیجه حاصل از تحلیل داده­ها با استفاده از روش مدلسازی ساختاری تفسیری، عوامل چهارده­گانه حجم کاری بالا، افکار متعارض، شکست در اهداف، شخصیت مضطرب، بی­انگیزگی، ناامیدی، بدبینی، نارضایتی، ناکارآمدی حرفه­ای، مشکلات خانوادگی، محیط کار ایستا، احساس بیهودگی، عدم­تمرکز و سرخوردگی در محیط کار را در سه سطح عوامل اثرگذار، عوامل پیوندی و عوامل اثرپذیر طبقه­بندی گردانید و در نهایت بر اساس تحلیل میک مک، این عوامل چهارده­گانه بر پایه قدرت نفوذ و وابستگی دسته­بندی شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying and Leveling the Factors Affecting Employees' Emotional Fatigue by Interpretive Structural Modeling

نویسندگان [English]

  • Hojat Vahdati 1
  • Saber Taghi Pour 2
  • Meysam Jafari 2
  • Ayoub Sheikhizade 2
1 Associate Professor, Department of Management, Faculty of Economics, Lorestan University, Lorestan, Iran
2 PhD candidate in Human Resource Management, Department of Management, Faculty of Economics, Lorestan University, Lorestan, Iran
چکیده [English]

The purpose of this study was to identify and level the factors affecting employees' emotional fatigue using interpretive structural modeling. This study is a descriptive-analytical study based on its purpose, application and is based on how to collect data. Factors affecting employees' emotional fatigue were identified by reviewing the background of studies related to emotional fatigue as well as confirmatory opinions of experts in the fields of human resources, psychology and organizational behavior. For this purpose, questionnaire was used distributed among 6 professors of medical universities and 7 senior managers of hospitals in Khorramabad and the data were collected. The validity of the questionnaire was confirmed using the Q-method and its reliability was confirmed using the test-post-test method. The results of data analysis using interpretive structural modeling were classified into the following: Fourteen factors: high workload, conflicting thoughts, failure in goals, anxious personality, motivation, frustration, pessimism, dissatisfaction, inefficiency Occupation, family problems, static work environment, feelings of futility, decentralization and frustration in the workplace at three levels of influencing factors, linking factors and affective factors. Finally, based on Mick Mac analysis, these fourteen factors were categorized based on influence and dependence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • emotional fatigue
  • Interpretive Structural Modeling
  • Professional inefficiency
حسنوند، باقر؛ حسنوند، عباس و حسنوندی، صبا. (1394). بررسی رابطه فرسودگی شغلی با توانمندسازی و کیفیت زندگی کاری در پلیس. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی. 10 (38)، 103- 126.
حسینی نژاد، سیدمحمد؛ امینی آهی دشتی، حامد؛ منتظر، سید حسین.، الیاسی، فروزان.، موسی زاده، محمود.، احمدی، نادیا. (1395). فرسودگی شغلی در پرستاران بخش اورژانس مراکز آموزشی و درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مازندران. مجله طب اورژانس ایران. 3(4)، 125-131.
راجی­زاده، سپیده،. زنگی آبادی، حجت اله. ( 1394). فرسودگی شغلی و عوامل جمعیت شناختی مرتبط با آن در بین حسابداران شاغل در شرکتهای دولتی. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی. 7(24)، 75-92.
رجبی فرجاد، حاجیه و یوسفوند، مصطفی. (1399). بررسی تاثیر سرمایه روانشناختی بر فرسودگی شغلی (مورد مطالعه: کارکنان فرماندهی انتظامی استان البرز ).  فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی. 15(55)، 59- 77.
ساراسون، ایروین جی. ساراسون، باربارا آر (1397). روانشناسی مرضی( ترجمه محمدعلی اصغری‌مقدم، بهمن نجاریان و محسن دهقانی). تهران: انتشارات رشد.
ساعتچی، محمود. (1393). بهداشت روانی در محیط کار باتاکید بر فشار روانی و فرسودگی شغلی. تهران: انتشارات ویرایش.
سعادت، علی؛ معصوم روضه‌ای، میر و نجفی، مهدی. (1393). بررسی میزان فرسودگی شغلی مددکاران اجتماعی ناجا و شناخت عوامل مؤثر بر آن. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی. 9 (32). 1- 22.
یوسفی، زهرا و سبحانی، مریم. (1397). اثربخشی آموزش کیفیت درمانی بر فرسودگی شغلی و ابعاد آن در کارکنان زن. فصلنامه شغلی و سازمانی. 4(38)، 9-30.
Aslam, U., Arfeen, M. I., Mohti, W., & Imran, M. K. (2017). Impact of personality traits and context on employee job outcomes. Pakistan Business Review, 17(3), 603-623.
Bakker AB, Van Der Zee KI, Lewig KA, Dollard MF. (2006). The relationship between the big five personality factors and burnout: A study among volunteer counselors. The Journal of social psychology, 146(1), 31-50.
Cropanzano, R., Rupp, D. E., & Byrne, Z. S. (2003). The relationship of emotional exhaustion to work attitudes, job performance, and organizational citizenship behaviors. Journal of Applied psychology, 88(1), 160.169.
De Clercq, D., Haq, I. U., Azeem, M. U., & Raja, U. (2018). Family incivility, emotional exhaustion at work, and being a good soldier: The buffering roles of waypower and willpower. Journal of Business Research, 89, 27-36.
Dishop, C. R., Green, A. E., Torres, E., & Aarons, G. A. (2019). Predicting turnover: the moderating effect of functional climates on emotional exhaustion and work attitudes. Community mental health journal, 55(5), 733-741.
Ehyakonandeh, M., Shafiabadi, A., & Sodani, M. (2010). Effectiveness of dawis career counseling of work adjustment method in decrease of the emotional exhaustion of Islamic Azad Univercity, Behbahan female employees, 2(4). 29- 45.
Hakanen, J. J., & Schaufeli, W. B. (2012). Do burnout and work engagement predict depressive symptoms and life satisfaction? A three-wave seven-year prospective study. Journal of affective disorders, 141(2-3), 415-424.
He, Y., Donnellan, M. B., & Mendoza, A. M. (2019). Five-factor personality domains and job performance: A second order meta-analysis. Journal of Research in Personality,
Hur, W. M., Park, S. I., & Moon, T. W. (2014). The moderating roles of organizational justice on the relationship between emotional exhaustion and organizational loyalty in airline services. Journal of Services Marketing, 28 (3),195-206.
Khoo, E. J., Aldubai, S., Ganasegeran, K., Lee, B. X., Zakaria, N. A., & Tan, K. K. (2017). Emotional exhaustion is associated with work related stressors: a cross-sectional multicenter study in Malaysian public hospitals. Archivos argentinos de pediatria, 115(3), 212-219.
Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of organizational behavior, 2(2), 99-113.
Okpozo, A. Z., Gong, T., Ennis, M. C., & Adenuga, B. (2017). Investigating the impact of ethical leadership on aspects of burnout. Leadership & Organization Development Journal, 38 (8), 1128-1143.
Shirom, A. (1989). Burnout in work organizations. InInternational Review of Industrial and OrganizationalPsychology, Cooper, CL & Robertson, I.
Shoji, K., Cieslak, R., Smoktunowicz, E., Rogala, A., Benight, C. C., & Luszczynska, A. (2016). Associations between job burnout and self-efficacy: a meta-analysis. Anxiety, Stress, & Coping, 29(4), 367-386.
Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2017). Motivated for teaching? Associations with school goal structure, teacher self-efficacy, job satisfaction and emotional exhaustion. Teaching and Teacher Education, 67, 152-160.
Toubaei, S. H., & Sahraeian, A. (2007). Burnout and job satisfaction of nurses working in internal, surgery, psychiatry burn and burn wards. The Horizon of Medical Sciences, 12(4), 40-45.
Tuithof, M., ten Have, M., Beekman, A., van Dorsselaer, S., Kleinjan, M., Schaufeli, W., & de Graaf, R. (2017). The interplay between emotional exhaustion, common mental disorders, functioning and health care use in the working population. Journal of psychosomatic research, 100, 8-14.
Wong, J. Y., & Wang, C. H. (2009). Emotional labor of the tour leaders: An exploratory study. Tourism Management, 30(2), 249-259.
Zheng, D., Witt, L. A., Waite, E., David, E. M., van Driel, M., McDonald, D. P., ... & Crepeau, L. J. (2015). Effects of ethical leadership on emotional exhaustion in high moral intensity situations. The Leadership Quarterly, 26(5), 732-748.