تأثیر هوش اخلاقی بر وجدان کاری کارکنان سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران

2 استادیار، مدیریت صنعتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران

چکیده

هدف این پژوهش بررسی تأثیر هوش اخلاقی بر وجدان کاری کارکنان سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران است. پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش انجام آن توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش متشکل از کلیه کارکنان (کارشناس و بالاتر) سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران به تعداد 270 نفر بوده و حجم نمونه بر اساس جدول مورگان به تعداد 159 نفر تعیین گردید. برای نمونه‌گیری از روش تصادفی ساده استفاده‌شده است. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه بوده که برای سنجش هوش اخلاقی از پرسشنامه لنیک و کیل (2005) و برای سنجش وجدان کاری از پرسشنامه کاستا و مک کرا (1992) استفاده‌شده است. روایی پرسشنامه‌ها به روش محتوایی و پایایی آن‌ها با آزمون آلفای کرونباخ بررسی و تأیید گردید. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری SPSS و PLS و از طریق آزمون‌های تحلیل عاملی و تحلیل مسیر انجام گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش اخلاقی تأثیر معناداری قوی بر وجدان کاری دارد. همچنین در بین مؤلفه‌های هوش اخلاقی، تأثیر دو مؤلفه "درستکاری و دلسوزی" بر وجدان اخلاقی تأیید نشد ولی تأثیر سایر مؤلفه‌های هوش اخلاقی (مسئولیت‌پذیری، بخشش، قابلیـت اتکاء، موفقیـت مداری) اثر مثبت و معناداری بر وجدان کاری داشتند. در این میان مسئولیت‌پذیری کارکنان بیشترین تأثیر را دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Moral Intelligence On the Work Conscience of the Staff of the Scientific and Industrial Research Organization of Iran

نویسندگان [English]

  • nastaran narimani 1
  • Mohammad Ali Keramati 2
1 Master of Public Administration, Islamic Azad University, Arak Branch, Arak, Iran
2 Assistant Professor, Industrial Management, Islamic Azad University, Arak Branch, Arak, Iran
چکیده [English]

The purpose of this study is to investigate the effect of moral intelligence on the work conscience of employees of the Scientific and Industrial Research Organization of Iran. The present study is applied in terms of purpose and is descriptive in terms of its method of correlation. The statistical population of the study consisted of all employees (experts and above) of the Scientific and Industrial Research Organization of Iran with 270 people and the sample size was determined as 159 people according to Morgan's table. For example, a simple random method was used. The data collection tool was a questionnaire. The Lenik and Kiel (2005) questionnaires were used to measure moral intelligence, and the Costa and McCrae (1992) questionnaires were used to assess work conscience. The validity of the questionnaires was examined and confirmed by the content method and their reliability by Cronbach's alpha test. Data analysis was performed using SPSS and PLS statistical software and through factor analysis and path analysis tests. The findings show that moral intelligence had a significant effect on work conscience. Also, among the components of moral intelligence, the effect of the two components of "honesty and compassion" on moral conscience was not confirmed, but other components of moral intelligence (responsibility, forgiveness, reliability, orbital success) had positive and significant effects on work conscience. Among these, employee responsibility had the greatest impact.

کلیدواژه‌ها [English]

  • moral intelligence
  • Work Conscience
  • Industrial Research and Development Organization
1)       ابطحی، حسین. (1374). مدیریت نیروی انسانی. اصفهان: دانشگاه پیام نور.
2)    اسماعیلی طرزی، زهرا؛ بهشتی فر، ملیکه و اسماعیلی طرزی، حمیده. (1392). رابطه هوش اخلاقی با میزان اعتمادآفرینی مدیران. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 8(1)70-84.
3)       بختیاری، صادق. (1377). نگرشی بر مفهوم وجدان کاری و برخی عوامل مؤثر بر آن، نشریه مدیریت و توسعه، 41 و 42، 9-18.
4)    حسنلو، غلامرضا. (1394). بررسی تأثیر هوش معنوی بر وجدان کاری کارکنان (موردمطالعه: سازمان اوقاف و امور خیریه کشور)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی.
5)       خانی، جمال. (1387). اخلاق کار و وجدان کاری در کارآفرینی. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری. 3(3)، 387-405.
6)    خسروی، حمید؛ عسکریان، مصطفی و نوه ابراهیم، عبدالرحیم. (1395). بررسی رابطه بین مؤلفه‌های وجدان کاری با تعهد سازمانی دبیران مدارس متوسطه پسرانه دولتی شهر تهران. فصلنامه پژوهش‌های تربیتی، 32، 102-116.
7)    دهقان منشادی، منصور. (1396). بررسی رابطه هوش اخلاقی باوجدان کاری و تعهد سازمانی با تأکید بر رویکرد اسلامی در مدیران مدارس شهرستان میبد. فصلنامه مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، 2(3)، 67-86.
8)       رابینز، استیفن. پی. (1378). رفتار سازمانی (ترجمه فرزاد امیدوران). تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
9)    ساروخانی، باقر و طالبیان، سید امیر. (1381). وجدان کاری و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن (پژوهشی در شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران). مجله جامعه‌شناسی ایران. 4(4)، 162-188.
10)  سطوت، حسین. (1379). بررسی عوامل مرتبط باوجدان کاری از دیدگاه کارکنان دانشگاه تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مدیریت، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.
11)   سلطانی، ایرج. (1377). وجدان کار، عامل پویایی نظام اداری کشور. ماهنامه کار و جامعه، 24، 7-11.
12)  عسگریان، مصطفی و جوادپور شیروان، فریبا. (1391). بررسی ارتباط بین وجدان کاری با بهره‌وری کارکنان آموزش‌وپرورش منطقه چهار شهر تهران. فصلنامه نوآوری‌های مدیریت آموزش، 8(1)، 61-72.
13)   علیرضایی، نفیسه. (1391). رابطه وجدان کاری با عملکرد شغلی. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 8(2)، 76-86.
14)   گودرزی، کوروش؛ جواهری زاده، ناصر؛ امیدی، معبود و عمرانی، حمیدرضا. (1393). بررسی ارتباط بین هوش اخلاقی و رضایت شغلی آموزگاران. تهران: کنگره بین‌المللی فرهنگ و اندیشه دینی.
15)  لیاقت دار، محمدجواد؛ بختیار نصرآبادی، حسنعلی؛ سمیعی، فاطمه و هاشم، بی‌بی وجیهه. (1390). بررسی میزان تأثیر و نقش عوامل مؤثر بر وجدان کاری. فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، 22(41)، 27-40.
16)   مشبکی، اصغر. (1376). تعهد، وجدان کاری و تحول اداری. تهران: فرهنگ و تعاون.
17)   ممی زاده، جعفر. (1375). مسئولیت‌پذیری اجتماعی. مجله زمینه، 6(6)، 45-59.
18)   میرسپاسی، ناصر (1377). مدیریت منابع انسانی و روابط کار (چاپ شانزدهم). تهران: انتشارات میر.
19)  ولیخانی، ماشاءالله؛ انصاری، محمداسماعیل و سپیانی، مریم. (1391). بررسی میزان هوش اخلاقی مدیران و تأثیر آن بر سرمایه اجتماعی سازمان (مطالعه موردی: مدیران بانک‌های دولتی شهر اصفهان. فصلنامه تخصصی علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، 6(18)، 171-197.
20)   همایی، رضوان. (1397). رابطه دل‌بستگی به خدا، هوش اخلاقی و تمایزیافتگی خود با رضایت زناشویی در پرستاران، مجله سلامت و مراقبت، 20(4)، 270-279.
21)  Alhadabi, A., Aldhafri, S., Alkharusi, H., Al-Harthy, I., Alrajhi, M., & AlBarashdi, H. (2019). Modelling parenting styles, moral intelligence, academic self-efficacy and learning motivation among adolescents in grades 7–11. Asia Pacific Journal of Education, 39(1), 133-153.
22)  Archana, V. (2004). Occupational stress and social support as predictors of organisational commitment.
23)  Asl, H. N. (2019). A Literature Review on the Implications of Moral Intelligence and Educational Effectiveness in the Area of Educational Management; Are They Interrelated?. JMDMA, 1(3), 85-89.
24)  Beheshtifar, M., Esmaili, Z., & Nekoic Moghadam, M. (2011). Effect of moral intelligence on leadership, European journal economics and financial administration science, 43, 1-7.
25)  Bennet, H. & Durkin, M. (2002). The effects of Organizational change on exploratory study. Journal of managerrial psychology, 15(2), 120-146.
26)  Borba, M. (2005). The step-by-step plan to building moral intelligence. Nurturing kids heart & souls. National educator award, national council of selfesteem. Jossey-Bass.
27)  Costa, P. T., Jr., & McCrae, R. R. (1992). Revised NEO Personality Inventory (NEO-PI-R) and NEO Five- National Educator Award, National Council of Self-Esteem, Jossey-Bass.
28)  Norcia, V. (2010). Moral intelligence and the social brain Ethics and Sustainability Consultant Lecturer in Classics, Georgian College, Barrie Lecturer in Sustainability, Ryerson University, Toronto 294 Cundles Rd West Barrie, Ontario, Canada L4N, 16.
29)  Factor Inventory (NEO-FFI) professional manual. Odessa, FL: Psychological Assessment Resources
30)  Foolad, Z., Rarani, M. A., & Salehi, S. (2019). Exploring social health and work conscience among nurses working in hospitals of Shiraz, Iran. MEDICAL SCIENCE, 23(95), 54-57.
31)  Homaei, R. (2019). Relationship between Attachment to God, Moral Intelligence and Differentiation of Self with Marital Satisfaction in Nurses. Journal of Health and Care, 20(4), 270-279.
32)  Horsman, J. H. (2018). Empathetic and Moral. In Servant-Leaders in Training (pp. 89-110). Palgrave Macmillan, Cham.
33)  Javadinezhad, A., Heydari, A., Naderi, F., Bakhtiyipoor, S., & Hafezi, F. (2019). The Effectiveness of Educating Moral Intelligence on Psychological Well-being of the Secondary School Students. Bioethics Journal, 8(29), 53-62.
34)  Lennick, D., & Kiel, F. (2005). Moral intelligence. University of Pennsylvania, Wharton.
35)  Lennick, D., & Kiel. (2005), moral intelligence the key to enhancing business Performance and leader ship success Wharton school publishing and imprint of pearson education, 23, 5-7
36)  Mc Kenna, S. (2005). Organizational Commitment in the Small Entrepreneurial Business in Singapore. Gross Cultural Management. 12 (2), 16-20.
37)  Mc Kenna, S. (2005). Organisational Commitment in the Small EntrepreneurialRevisited. Journal of the Indian Academy of Applied Psychology, 34(1), 57-68.
38)  Neves, L. G., & Coimbra, J. L. (2019). Evidence of the Validity of the Internal Structure of the Ethical, Transformational and Moral Leadership Scale in an Educational Portuguese Context. Paidéia (Ribeirão Preto), 29.
39)  Okpara, J.O., & Wynn, P. (2008). The impact of ethical climate on job statisfaction, and commitment in Nigeria: Implications for management development. Journal of management Development, 9, 935-950.
40)  Pala, F., Eker, S., & Eker, M. (2008). The Effect of Demographic Characteristics on Organizational Commitment and Job Satisfaction: An Empirical Study on Turkish Health Care Staff. The journal of Industrial Relation and Human Resources. 10(2), 54-75.
41)  Schneer, J. (2018). Labour's Conscience: The Labour Left, 1945-51. Routledge
42)  Seale, C. (2018). influence of machiavellianism, transparency and moral intelligence on integrity, leader effectiveness and organisational citizenship behaviour.
43)  Toprak, M., & Karakus, M. (2018). Teachers’ Moral Intelligence: A Scale Adaptation into Turkish and Preliminary Evidence. European Journal of Educational Research, 7(4), 901-911.
44)  Yang, Q. G., & Xu, T. T. (2018). On the Cultivation Paths of" Moral Intelligence" from the Perspective of" I-You" of Teacher-student Relationship. Journal of Xuzhou Institute of Technology (Social Sciences Edition), (4), 18.