تبیین نقش میانجی ریسک‌های منابع انسانی در تضعیف سرمایه انسانی؛ تاثیر اینرسی شایستگی و آسیب زدگی سازمانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری، مدیریت منابع انسانی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، مدیریت دولتی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

چکیده

در دنیای مدیریت امروز، سرمایه انسانی یک موضوع بسیار مهم است که اگر ریسک­های مرتبط با آن شناسایی و با آن­ها مقابله لازم صورت نگیرد، مخاطرات جدی را برای سازمان به وجود خواهد آورد. از­این­رو پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش میانجی ریسک­های منابع­انسانی در تضعیف سرمایه­انسانی با توجه به اینرسی شایستگی و آسیب زدگی سازمانی انجام پذیرفته است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری اطلاعات در زمره پژوهش­های توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعه­آماری پژوهش، کارکنان دانشگاه لرستان هستند که با استفاده از فرمول محاسبه نمونه کوکران، نسبت به تعیین حجم نمونه اقدام شد و بر اساس آن از جامعه 370 نفری، حجم نمونه 236 نفر با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده­ها در پژوهش حاضر پرسشنامه­های استاندارد است که روایی و پایایی آن­ها از طریق روش اعتبار محتوا و آلفای کرونباخ تایید گردید. برای بررسی و آزمون فرضیات پژوهش از نرم­افزارهای AMOS و SPSS استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان دهنده آن است که اینرسی شایستگی و آسیب زدگی سازمانی تاثیر مثبت و معنی داری بر تضعیف سرمایه انسانی دارند. همچنین نتایج نشان دهنده آن است که ریسک­های منابع انسانی نقش میانجی در اثرگذاری اینرسی شایستگی و آسیب زدگی سازمانی بر تضعیف سرمایه انسانی دارند. از این رو به عنوان یک نتیجه کلی می­توان گفت که اینرسی شایستگی و آسیب زدگی سازمانی ریسک­های منابع انسانی زیادی را به سازمان­ها تحمیل می­کنند که نتیجه این امر تضعیف سرمایه انسانی در سازمان خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining The Mediating Role of Human Resource Risks in Weakening Human Capital; The Synergistic Effect of Competency and Organizational Impairment

نویسندگان [English]

  • ali shariat nejad 1
  • Mohammad Hakak 2
  • Saba Asgari zahabi 3
  • Nesa Beiranvand 3
1 PhD in Human Resource Management, Lorestan University, Lorestan, Iran (Corresponding Author, email: Shariat.al@fc.lu.ac.ir)
2 Associate Professor, Department of Management, Lorestan University, Lorestan, Iran
3 Master's candidate, Public Administration, Lorestan University, Lorestan, Iran
چکیده [English]

In today's world of management, human capital is a very important issue that, if the risks associated with it are identified and not addressed, will pose serious risks to the organization. Therefore, the present study aims to explain the mediating role of human resource risks in weakening human capital due to the synergy of competency and organizational impairment. This research is applied in terms of purpose and in terms of how to collect data is descriptive and correlational research. The statistical population of the study is the staff of Lorestan University. Using the Cochran's sample calculation formula, the sample size was determined and based on the 370-person population, the sample size of 236 people was selected using a simple random sampling method. Data collection tools in the present study were standard questionnaires whose validity and reliability were confirmed by Cronbach's content validity method and alpha. AMOS and SPSS software have been used to investigate and test the research hypotheses. The results show that the synergy of organizational competence and impairment has a positive and significant effect on the weakening of human capital. The results also show that human resource risks play a mediating role in the synergistic effect of organizational competence and vulnerability on weakening human capital. Therefore, as a general conclusion, it can be said that the synergy of organizational competence and impairment imposes many human resource risks on organizations, which will result in the weakening of human capital in the organization.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Competency synergy
  • Organizational impairment
  • Human resource risks
  • human capital
ابراهیمی، الهام؛ قلی پور، آرین؛ مقیمی، سیدمحمد و قالیباف اصل، حسن. (1394). طراحی و تبین چارجوبی برای دسته بندی و شناسایی ریسک های منابع انسانی: کاربرد رویکرد کیفی. فصلنامۀ پژوهشهای مدیریت منابع، 7(2)، 1-24.
ابراهیمی، الهام؛ قلی پور، آرین؛ مقیمی، سید محمد و قالیباف اصل، حسن. (1396). تحلیل و سنجش ریسک های منابع انسانی با به کارگیری تکنیک های دیمتل فازی و مشابهت فازی. مدیریت فرهنگ سازمانی، 15(1)، 1-23.
ابراهیمی، علی. (1394). درآمدی بر اینرسی سازمانی و عوامل تاثیرگذار بر آندر سازمانهای بخش دولتی ایران،  فصلنامۀ مدیریت سازمان های دولتی، 4 (13)، 119-101.
اتابک، علیرضا؛ پورحسینی، سیده خدیجه و کرایی، محمدرضا. (1393). آشنایی با مفاهیم سرمایه انسانی. تهران: کنفرانس بین المللی حسابداری و مدیریت.
امینی، علیرضا و انصاری، زهرا. (1391). تحلیل نقش سرمایه انسانی و تحقیق و توسعه در ارتقای بهره وری کل عوامل تولید در بخش های خدماتی منتخب. فصلنامه علوم اقتصادی، شماره 1.
باقری مجد، روح ا...؛ مهاجران، بهناز و فلاح فرامرزی، محسن. (1394). بررسی روابط بین سرمایه اجتماعی، مشارکت سازمانی و سرمایه انسانی در نظام آموزش عالی، فصلنامه پژوهش های مدیریت منابع انسانی. 7(3)، 207-225.
پناهی، سید معصومه؛ پورکریمی، جواد و رمضان، مجید. (1397). ارائه الگوی شایستگی حرفه ای مدیران پژوهشی در سازمان های پژوهش محور. پژوهش های مدیریت منابع انسانی، 8(1)، 23-48.
جوادی، مهدی؛ الوداری، حمید، امیرخانی، امیرمحمد، جمشیدی، علی. (1396). ارائه مدل مدیریت اینرسی سازمانی در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی. مدیریت سازمان های دولتی، 5(4)، 118-.131
جهانیان، رمضان. (1389). صلاحیت های مورد نیاز مدیران آموزشی. فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی، شماره 3، 142-121.
حمزه ای، آرزو و پورکیانی، مسعود. (1397). بررسی رابطه بین انواع ریسک های حوزه منابع انسانی با نوآوری تکنولوژیک در شرکت های دانش بنیان دارویی. فصلنامه مدیریت منابع انسانی، 4(2)، 76-91.
ختوانه، ویدا. (1396). شناسایی و رتبه بندی رسک در مدیریت منابع انسانی در صنعت بیمه کشور. تهران: بیست و چهارمین همایش ملی بیمه و توسعه.
دیهیم پور، مهدی؛ میانداری، کمال؛ نجاری، رضا و عابدی جعفری، حسن. (1397). تاثیر شفافیت سازمانی بر مدیریت آسیب زدگی سازمانی با میانجی گری سرمایۀ اجتماعی. 5(3)،  363-337.
دیهیم پور، مهدی و دولتی، حسن. (1396). تاثیر عوامل ایجاد کننده آسیب زدگی سازمانی بر میزان ترک خدمت کارکنان نظامی. فصلنامه پژوهش های مدیریت منابع انسانی، 9(4)، 81-106.
رجب بیگی، مجتبی و پرتوی، بامداد. (1385)، چالش­های مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی ایران، تهران: مجموعه مقالات سومین کنفرانس توسعه منابع انسانی.
سپهوند، رضا و زارع، فرجام. (1396). نقش هشیاری سازمانی بر آسیب زدگی سازمانی با توجه به نقش میانجی هوش سیاسی مدیران. فصلنامه پژوهش های مدیریت منابع انسانی، 7(4)، 71-90.
سپهوند، رضا، عارف نژاد، محسن، شریعت نژاد، علی، (1396)، شناسایی و اولویت بندی عوامل ایجاد کننده اینرسی سازمانی با استفاده از روش دلفی فازی. فصلنامه پژوهش های نوین در تصمیم گیری، 2(1)، 121-130.
سرلک، محمدعلی وکولیوند، پیرحسین. (1394). تأثیرات ترومای روحانی بر مهارت های کارکنان در یکبیمارستان خصوصی در ایران. فصلنامه شفای مورد تحقیق، 4(1)، 45-54.
سرلک، محمدعلی، کولیوند، پیرحسین. (1395). بررسی تاثیر معنویت گرایی کارکنان بر مدیریت ضربات روحی سازمانی در یک بیمارستان. نشریه علمی پژوهشی فردا، 15، 143-159.
سرلک، محمدعلی؛ شیرازی، اسکندر و کولیوند، پیرحسین. (1394). مدیریت ضربات روحی سازمانی. تهران: نشر میرماه.
سلیمان پورعمران، محبوبه و باقرپور، معصومه. (1395). بررسی کاربرد شاخص سرمایه انسانی با بهره وری سازمان بنادر و دریانوردی استان مازندران. فصلنامه علمی پژوهشی آموزش علوم دریایی، 7(51)، 34-57.
شاه نظری، پریسا؛ کچوئیان، آرمینه؛ جهانشاهی، بهاره؛ براتلو، مرضیه و لشگری، افشین. (1397)، بررسی اجرای مدیریت ریسک منابع انسانی. تهران: دومین کنفرانس مدیریت،حسابداری و مهندسی صنایع.
شاهنوشی، مجتبی و دادخواه، میترا. (1395). موانع تحقق شایسته سالاری در سازمان های دولتی شهر شیراز از دیدگاه کارشناسان استانداری فارس. فصلنامه جامعه شناسی کاربردی، 28(3)، 195-218.
شرلی، فلچر. (1390). تکنیک های سنجش مبتنی بر شایستگی مدیران (ترجمه مهدی اسدی قراباغی و علی بیاتی) (چاپ اول). تهران: ارگ.
عسگری، ناصر. (1394). الگوی شایستگی مدیران دولتی جمهوری اسلامی ایران بر اساس سند چشم انداز 1404. فصلنامه مدیریت در دانشگاه اسلامی، سال چهارم، 23-38.
فقیهی، احمد؛ واعظی، رضا و آغاز، علی. (1389)، تأملی بر تعامل بوروکراسی و فرهنگ در ایران . فصلنامة علوم مدیریت ایران،5 (19)، 1-31.
قلی پور، آرین و ابراهیمی، الهام. (1394). مدیریت ریسک منابع انسانی، تهران. نشر کتاب مهربان.
قهرمانی، علی. (1385). پیاده سازی نظام شایسته سالاری در سازمان. تهران: چهارمین کنفرانس بین المللی مهندسی صنایع.
مشهودی، مجید، (1389)، رویکرد شایستگی در مدیریت منابع انسانی، تدبیر، شماره 215.
نادری، ابوالقاسم (1390). طراحی الگویی برای سنجش سرمایه انسانی در سازمانها، شرکتها و مؤسسات، دانشگاه تهران.
نادری، ابوالقاسم، حیدری کبریتی، طیبه و امیری، عبدالرضا (1394). ارتباط بین سرمایه انسانی و عملکرد سازمانی: مورد پژوهی شعب شرکت بیمه آسیا، فصلنامه پژوهش های رهبری و مدیریت آموزشی، سال دوم، شماره  5، ص 83
نیرومند، پوران دخت، (1391)، "چهارچوب مفهومی شایستگی مدیران عامل شرکت های فناوری بنیان: ابعاد، مولفه ها و شاخص ها"، فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی،12: 161-145.
Adamz S.M., Zanzia A, (2006), Developing Political intelligence for making feasible decisions, Journal of Management Development, PP.351-367.
Aven, T., & Renn, O. (2010). Risk management and governance: Concepts, guidelines and applications. Berlin: Springer-Verlag.
Bakhshi N. (2010). Organization change, Job and society, 139(1), 60-76.
Cho, Y. J.; Lewis, G. B. (2012). Turnover Intention and Turnover Behavior: Implications for Retaining Federal Employees. Review of PublicPersonnel Administration, 32, 4-23.
Daneels, E., Verona, G., & Bernardino, P. (2018). Overcoming the inertia of organizational competence: Olivetti’s transition from mechanical to electronic technology. Industrial and Corporate Change, 27(3), 595–618
Deklerk, M., & Sasol, M. (2007). Healing emotional trauma in organization: an O.D. framework and case study. Organization development journal, 25(2), 111-127
Hagg, S. (2014). Organizational Inertia as Barrier to firms It Adoption-Multidimensional Scale Development and Validation. Twentieth Americas Conference on Information Systems, Savannah.
Joshua, O. T, Adekunle, A. O. (2016). Manpower Development & Employee Job Performance in the Nigerian Public & Private Sectors: A Comparative Study of Lagos Broadcasting Corporation and Channels Television. European Journal of Business and Management, 8(4), 108-114.
Ley, T., Albert, D., & Lindstaedt, S. (2006). Connecting competence and performance in competency management: modeling, assessment, validation and use. Idea Group publishing.
Liao, Shu-h sien, Fei Wu-chen, Liu chin- Tang (2008). Relationships between Knowledge inertia, organizational learning and organization innovation. Technovation, 28, 183-195.
Nishtar S., & Ralston, J. (2013). Can human resources for health in the context of noncommunicable disease control be a lever for health system changes? Bulletin of the World Health Organization, 91(11): 895-907.
PMI.(2004). Project Management Body of Knowledge (PMBOK)”; 3th Edition, USA.
Rezaeian A., & Babaei, M. (2004). Design a model to organizational behavior. Management Researches in Iran, 33(8), 81-110
Self, D.R. (2007) Organizational change. Overcoming resistance by creating readiness. Development and learning in Organizations, 21(5), 11-23.
Stevens, J. (2006). Managing Risk: The HR Contribution. London: Routledge.
Tayo S. (2001). Recruiting after an Organizational Traumatic Event. Organization Development Journal, 19(2), 71-89.
Valiangas, L., Hoegl, M., & Gibbert, M. (2009). Why learning from failure is not easy (and what to do about it) Innovation Trauma at Sun Micro System. European Management Journal, 27(4), 225-233.
Vivian, P., Hormann S. (2013) "Organizational trauma and healing, Creat Space, North Charleston, SC. ISBNO- 13:978- 1479.
Yukl, G. (2008). The Leadership Quarterly, Management Department. Available at: www.elsevier.com /locate /leaqua.