اولویت‌بندی شاخص‌های ارتقای کیفیت زندگی کاری منابع انسانی (مطالعه موردی: کارکنان بیمارستان دولتی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت، مجتمع آموزش عالی گناباد، خراسان رضوی، ایران

2 کارشناس ارشد مدیریت دولتی

چکیده

منابع انسانى ستون فقرات نظام سلامت محسوب مى‌شوند و کیفیت زندگى کارى، عامل مهمى برای حفظ و ارتقای کارکنان است.در این پژوهش تلاش شده‌است عوامل مؤثر در ارتقای کیفیت زندگی کاری کارکنان شناسایی و اولویت‌بندی شوند. به‌منظور متناسب‌سازی عوامل به دست‌آمده از منابع و مآخذ مربوط به موضوع با وضعیت سازمان مورد مطالعه، توافق جمعی خبرگان، در قالب یک تیم تصمیم (خبرگان) که شامل ده نفر از مدیران عالی، میانی، عملیاتی و کارشناسان بیمارستان بودند، به دست آمد. در مرحله بعد، با استفاده از AHP گروهی فازی و با مشارکت خبرگان، اهمیت هرکدام از مؤلفه‌ها و شاخص‌ها تعیین شد. میزان ناسازگاری برای تمامی جداول کمتر از 1/0 به دست‌آمد. بعد از این مرحله، «ارزیابی وضع موجود» و «توانمندی بهبود»، توسط گروه تصمیم، تکمیل شد. روایی محتوایی و صوری این پرسشنامه، تأیید شد. یافته‌ها با استفاده از روش IPA-G-FGAHP تحلیل شد. در این پژوهش 4 مؤلفه و 20 شاخص بررسی شد. پس از تعیین وزن این عناصر از یک سو و محاسبه شکاف آنها از حالت مطلوب از سوی دیگر، با محاسبه شکاف موزون، اولویت بهبود تعیین شد. باتوجه به یافته‌ها، شاخص‌های وجود نظام بیمه و بازنشستگی، مساوات و منصفانه بودن حقوق و مزایا، مزایای خدمات درمانی و امنیت شغلی در اولویت اول تا چهارم قرار گرفتند و پیشنهادهایی مطرح شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Prioritizing indicators for improving the quality of work life of human resources (Case Study: Public Hospital Staff)

نویسندگان [English]

  • Amirhosein Okhravi 1
  • Madi Talaie 2
1 Assistant Professor, Department of Management, University of Gonabad, Gonabad, Iran
2 Master of Public Administration
چکیده [English]

Human resources are the backbone of the health system, and quality of work life is an important factor in maintaining and enhancing staff. In this study, we tried to identify and prioritize the effective factors in improving the quality of work life of employees. In order to adjust the factors derived from the sources and references related to the subject with the status of the organization under study, a consensus of experts was obtained in the form of a decision-making team (experts) comprising ten senior, middle, operational and hospital experts. Next, the importance of each of the components and indices was determined using AHP fuzzy group. The inconsistency for all tables was less than 0.1. After this step, the "assessment of the status quo" and the "ability to improve" were completed by the decision group. The face and content validity of this questionnaire were confirmed. Findings were analyzed using IPA-G-FGAHP method. In this study, 4 components and 20 indicators were evaluated. After determining the weight of these elements on the one hand and calculating their gap from the desired position on the other hand, by calculating the balanced gap, the priority of improvement was determined. Based on the findings, indicators of the existence of the insurance and pension system, equality and fairness of rights and benefits, health care and occupational safety benefits were ranked first to fourth, and suggestions were made.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quality of Work Life
  • Hospital Staff
  • IPA-G-FGAHP Approach
-         اخروی، امیرحسین. (1392). راهکاری برای اولویت‌بندی واقع بینانه و کاربرد مسایل مختلف: تلفیق IPA-G-FGAHP و ماتریس جذابیت-توانمندی. مجله پژوهش در عملیات و کاربردهای آن، 10 (4)، 85-96.
-         اسلامی، سمیرا و شیرزاد، مجید. (1394). کیفیت زندگی کاری مدیران کتابخانه‌های عمومی استان مازندران. فصلنامه مدیریت اطلاعات و دانش شناسی، 5 (3) ،11-26.
-         اسماعیلی، اباصلت. (1392). بررسی رابطۀ کیفیت زندگی کاری و عملکرد کارکنان اداره کل امور مالیاتی استان مازندران. پژوهشنامه مالیات، 19 (2)، 31-45.
-         الهامی، حجت. (1396). بررسی تاثیر کیفیت زندگی کاری بر رفتار شهروندی با نقش میانجی غرور سازمانی و رضایت شغلی. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت حیدریه.
-         جزنی، نسرین. (1380). مدیریت منابع انسانی. چاپ سوم. تهران: نشر نی.
-         درگاهی، حسین؛ قریب، میترا و گودرزی، مریم. (1386). کیفیت زندگی کاری پرستاران بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران. مجله دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران، 13 (2) ، 12-21.
-         ذاکریان، ابوالفضل؛ تیموری، غلام حیدر؛ احمدنژاد، ایمان؛ عباسینیا، مرضیه؛ رحمانی، عبدالرسول و اصغری، مهدی. (1392). بررسی ابعاد کیفیت زندگی کاری و ارتباط آن با رضایت شغلی در یک صنعت خودروسازی. فصلنامه انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران، 1 (3)، 14-30.
-         رجبی فرجاد، حاجیه و شجاعیان، مهدی. (1393). بررسی رابطه کیفیت زندگی کاری و رضایت شغلی. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 9 (3)، 21-38.
-         رسولی، بهروز؛ نقشینه، نادر و فهیمنیا، فاطمه. (1392). مطالعه کیفیت زندگی کاری کتابداران کتابخانه‌های عمومی شهر تهران. فصلنامه تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی.20 (2) ،317-331.
-         سویزی، حسن؛ محمدی مقدم، یوسف و نوری، احمد. (1396). تبیین مؤلفههای کیفیت زندگی کاری در معاونت آماد و پشتیبانی ناجا. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 12 (4)، 95-114.
-         شفیعپور، ویدا؛ مومنی، محسن؛ یزدانی، جمشید و اسمعیلی، روانبخش. (1395). بررسی کیفیت زندگی کاری و عوامل مرتبط با آن در پرستاران بخش مراقبت‌های ویژه. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، 6 (142)، 81-99.
-         شکرالهی، علی و طاهری، عبدالمحمد. (1394). رابطه بین کیفیت زندگی کاری و رفتار شهروندی سازمانی با کارآفرینی کارکنان. فصلنامه علمی پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 6 (4)، 72-84.
-         شهبازی، بهزاد؛ واعظی، مظفرالدین و ثناییپور، هادی. (1388). تببین رابطه کیفیت زندگی کاری و عملکرد مدیران گروه‌های آموزشی دانشگاه اصفهان. نشریه مدیریت دولتی، 1(3)،69-84.
-         عباسی، مسلم. (1390). بررسی رابطه بین کیفیت‌زندگی کاری و مدیریت ارتباط با مشتری در سازمان‌های دولتی استان کردستان. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج.
-         عبداله زاده، فرحناز؛ اصغری، الناز؛ اصغری، محمد؛ محمدی، فریبا؛ روحانی، علیرضا و مردانی، محسن. (1395). عوامل پیشگویی‌کننده کیفیت زندگی کاری در پرستاران اتاق عمل. مجله دانشگاه علوم پزشکی گیلان، 25 (99)، 57-68.
-         علامه، سید محسن. (1378). توسعه الگوی کیفیت زندگی کاری والتون بر مبنای ارزشهای اسلامی (با تاکید بر نهج البلاغه) و تعیین تاثیر آن بر کاهش تنیدگی روانی. پایان نامه دکتری دانشگاه تربیت مدرس.
-         غلامی، علیرضا. (1388). عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی کاری در سازمان. دو ماهنامه توسعه انسانی پلیس. سال ششم، 6(24)، 80-100.
-         غیور باغبانی، سید مرتضی؛ بهبودی، امید؛ کریم‌پور، احمد. (1395)، رابطه بین کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی: نقش میانجی‌گری توانمندسازی کارکنان دفاتر پلیس +10 خراسان جنوبی. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 11 (4)، 57-82.
-         فرحبخش، سعید و ستار، آزیتا. (1391). نقش کیفیت زندگی کاری در سلامت روانی مدیران مدارس. مجله اصول بهداشت روانی، 14 (55)، 9-20.
-         کامیاب، جواد. (1396). بررسی تأثیر کیفیت زندگی کاری بر رفتار شهروندی سازمانی کارکنان بانک سپه شهر مشهد. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت حیدریه.
-         محمدی، محمدعلی؛ مظفری، ناصر؛ دادخواه، بهروز؛ اعتباری، فرزانه و اعتباری، زهرا. (1396). بررسی کیفیت زندگی کاری پرستاران شاغل در بیمارستان‌های استان آذربایجان غربی. مجله سلامت و مراقبت، 19 (3)، 116-108.
-         محمودیان، زهرا؛ بهرامی، محمدامین؛ منتظرالفرج، راضیه؛ فلاحزاده، حسین و محمدزاده، مرتضی. (1395). کیفیت زندگی کاری و ارتباط آن با سلامت روان پرسنل بالینی بیمارستان‌های منتخب دانشگاه علوم پزشکی یزد. فصلنامه راهبردهای مدیریت در نظام سلامت، 1 (2)، 119-127.
-         مقرب، مرضیه؛ ریاسی، حمیدرضا؛ هدایتی، هایده و مقرب، مهسا. (1390). بررسی کیفیت زندگی کاری پرستاران شاغل در بیمارستان‌های آموزشی بیرجند در سال 1390. مجله مراقبت‌های نوین، 10 (1)، 84-90.
-         ملکی، صادق؛ دلنواز، بیتا و خردمند، ابراهیم. (1391). کیفیت زندگی کاری و عملکرد کارکنان. مجله مدیریت کسب و کار، 4 (13)، 91-114.
-         ملکینیا، عماد؛ شهبازی، بهزاد و رستگارنیا، محمدحسین. (1394). بررسی رابطه بین کیفیت زندگی کاری و اثربخشی سازمانی از دیدگاه هیات علمی دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی اصفهان. هفتمین کنفرانس بین المللی مدیریت، تهران، گروه پژوهشی آریانا
-         مهداد، علی؛ زری‌بافان، معصومه و مهدیزادگان، ایران. (1394). کارکردهای کیفیت زندگی کاری برای بهرهوری (مطالعه موردی بیگانگی شغلی و فرسودگی عاطفی). مجله مدیریت بهره وری، 8 (32)، 125-146. 
-         نصیری، داوود؛ طالب پور، فرشته؛ حسینی، محمدرضا و رجبزاده، رضوان. (1394). کیفیت زندگی و ارتباط آن با استرس شغلی در پرستاران شاغل دربیمارستان‌های شهر ساری. مجله آموزش پرستاری، 5 (2)، 61-78.
-         نورشاهی، نسرین و سمیعی، حسین. (1390). کیفیت زندگی کاری اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های دولتی ایران و ارائه راهکارهایی برای بهبود آن. فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی عالی، 59 (6)، 91-114.
-         نوروزی، محمد. (1392). بررسی ماهیت، رویکردها و راهبردهای بهبود کیفیت زندگی کاری در سازمان. مجله فرهنگ رفتار اداری، 1(5)، 17-21.
-          Armstrong, D. J., Riemenschneider, C. K., Allen, M. W., & Reid, M. F. (2007). Advancement, voluntary turnover and women in IT: A cognitive study of work–family conflict. Information & Management, 44(2), 142-153.
-          Bangkoedphol, P. (2007). Relationships between personal factors, quality of working life and job performance of professional nurses in private hospitals. Mahidol University Thailand.
-          Casida, J. M., Combs, P., Schroeder, S. E., & Johnson, C. (2019). Burnout and Quality of Work Life Among Nurse Practitioners in Ventricular Assist Device Programs in the United States. Progress in Transplantation, 29(1), 67-72.
-          Considine, G. & Callus, R. (2001). The quality of work life of Australian empliyees- the development of an index. University of sydeny. Acirrt working paper. 5(42): 10-17.
-          Gupta, M., & Sharma, P., (2011). Factor Credentials Boosting Quality of Work Life of BSNL Employees in Jammu Region. Sri Krishna International Research & Educational Consortium, 2(1), 79-89.
-          Jahanbani, E., Mohammadi, M., Noruzi, N. N., & Bahrami, F. (2018). Quality of Work Life and Job Satisfaction Among Employees of Health Centers in Ahvaz, Iran. Jundishapur Journal of Health Sciences, 10(1).
-          Kanten, S., & Sadullah, O. (2012). An empirical research on relationship quality of work life and work engagement. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 62, 360-366
-          Kowitlawkul, Y., Yap, S., Makabe, S., Chan, S., Takagai, J., Tam, W., & Nurumal, M. (2019). Investigating nurses’ quality of life and worklife balance statuses in Singapore. International nursing review, 66(1), 61-69.
-          Lewis, D., Brazil, K., Krueger, P., Lohfeld, L., & Tjam, E. (2001). Extrinsic and intrinsic determinants of quality of work life. Leadership in Health Services, 14(2), 9-15.
-          Mirkamali, S. M., & Thani, F. N. (2011). A study on the quality of work life (QWL) among faculty members of University of Tehran (UT) and Sharif University of Technology (SUT). Procedia-Social and Behavioral Sciences, 29, 179-187
-          Narehan, H., Hairunnisa, M., Norfadzillah, R. A., & Freziamella, L. (2014). The effect of quality of work life (QWL) programs on quality of life (QOL) among employees at multinational companies in Malaysia. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 112, 24-34.
-          Nayak, T., Sahoo, C. K., & Mohanty, P. K. (2018). Workplace empowerment, quality of work life and employee commitment: a study on Indian healthcare sector. Journal of Asia Business Studies, 12(2), 117-136.
-          Nena, E., Katsaouni, M., Steiropoulos, P., Theodorou, E., Constantinidis, T. C., & Tripsianis, G. (2018). Effect of shift work on sleep, health, and quality of life of health-care workers. Indian journal of occupational and environmental medicine, 22(1), 29.
-          Noor, S.M., & Abdullah, M.A., (2012). Quality Work Life among Factory Workers in Malaysia. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 35, 739 745.
-          Omar, A. S., Rashid, W. E. W., & Majid, A. A. (2014). Motivations using social networking sites on quality work life. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 130, 524-531
-          Ouppara, N. S., & Sy, M. V. U. (2012). Quality of work life practices in a multinational company in Sydney, Australia. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 40, 116-121.
-          Razak, N. A., Ma’amor, H., & Hassan, N. (2016). Measuring reliability and validity instruments of work environment towards quality work life. Procedia Economics and Finance, 37, 520-528.
-          Rompu, J., Wahyu, A., & Abadi, M. (2018). The Effect of Occupational Stress, Quality of Worklife and Organizational Climate on Officials' Work Satisfaction of Regional Public Hospital of Undata Palu. Indian Journal of Public Health Research & Development, 9(3), 309-313.
-          Rose, R.C., Beh, L., Uli, J., & Idris, K., (2006). Quality of Work Life: Implications of Career Dimensions. Journal of Social Sciences, 2 (2), 61-67.
-          Sojka, L. (2014). Specification of the Quality of Work Life characteristics in the Slovak economic environment. Sociológia-Slovak Sociological Review, 46(3), 283-299.
-          Sumartini, S., Puspita, A. P. W., Suparto, T. A., Rohaedi, S., & Permatasari, A. (2019). Quality of Nursing Work Life in Subang Hospital Indonesia. 3rd International Conference on Sport Science, Health, and Physical Education. 11, 66-69
-          Tabassum, A., Rahman, T., & Jahan, K., (2011). A Comparative Analysis of Quality of Work Life among the Employees of Local Private and Foreign Commercial Banks in Bangladesh. World Journal of Social Sciences, 1(1), 17-33.
-          Ventegodt, S., Andersen, N. J., & Merrick, J. (2008). Scientific research in the quality of working-life (QWL): Generic measuring of the global working life quality with the SEQWL questionnaire. International Journal on Disability and Human Development, 7(2), 201-218.