واکاوی نقش آسیب‌های هنجاری بر انزوای کاری از طریق تضعیف سرمایه روان‌شناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان اصفهان

2 کارشناس ارشد روانشناسی صنعتی و سازمانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان اصفهان

چکیده

واکاوی نقش آسیب­های هنجاری برای پدیده­های فردی و اجتماعی مختلف، کاوشی برای شناسایی پیامدهای این آسیب­هاست. با شناسایی پیامدهای زیانبار آسیب­های هنجاری انگیزه­ برای استفاده از راهبردهای مدیریت این آسیب­ها به­وجود خواهد آمد. این پژوهش با هدف تعیین رابطه آسیب­های هنجاری (تعارض هنجاری، بیگانگی و بی­هنجاری) با احساس انزوای کاری با توجه به نقش­ سرمایه روان‌شناختی اجرا شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل کارکنان یک سازمان ­خصوصی در شهر تهران است که از بین ایشان 256 نفر به شیوه‌ی نمونه­گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تعارض هنجاری، پرسشنامه بیگانگی، پرسشنامه بی­هنجاری، پرسشنامه احساس انزوای کاری و پرسشنامه سرمایه روان­شناختی بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل­سازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شد. نتایج نشان داد بین انزوای کاری با سرمایه روان­شناختی رابطه منفی و معنادار                        (­01/0p<)­، اما بین انزوای کاری با بیگانگی شغلی رابطه مثبت و معنادار (­01/0p<)­ وجود دارد. همچنین سرمایه روان‌شناختی با بیگانگی شغلی (­01/0p<)­، با تعارض هنجاری (05/0p<) و با بی­هنجاری                         (­01/0p<) رابطه منفی و معناداری داشت. نتایج مدل­سازی معادلات ساختاری و تحلیل واسطه­ای نشان داد سرمایه روان­شناختی متغیر واسطه­ای پاره­ای در رابطه بیگانگی کاری با انزوای کاری و متغیر واسطه­ای کامل در رابطه بی­هنجاری با انزوای کاری است. نتایج این پژوهش را می­توان در راستایمدیریت موثر آسیب های هنجاری مورد استفاده قرار داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Investigation of the Role of Norm Hurts on Work Isolation by Undermining Psychological Capital

نویسندگان [English]

  • Mohsen Golparvar 1
  • Farzaneh Khalaj 2
1 Associate Professor of Psychology, Islamic Azad University, Khorasgan Branch, Isfahan, Iran
2 Master of Industrial and Organizational Psychology, Islamic Azad University, Khorasgan Branch, Isfahan
چکیده [English]

An analysis of the role of normative trauma for various individual and social phenomena is an attempt to identify the consequences of these traumas. Identifying the harmful consequences of normative trauma will provide an incentive to use these strategies to manage them. The purpose of this study was to determine the relationship between normative trauma (normative conflict, alienation, and anomalous) with job isolation with regard to the role of psychological capital. This research is applied in terms of purpose and in terms of method, it is a descriptive correlational survey. The statistical population of the study consisted of employees of a private organization in Tehran, from which 256 persons were selected by simple random sampling. Research instruments were normative conflict questionnaire, alienation questionnaire, anomaly questionnaire, work isolation questionnaire, and psychological capital questionnaire. Data were analyzed using Pearson correlation coefficient and structural equation modeling (SEM). The results showed a significant negative relationship between job isolation and psychological capital (p <0.01), but there was a positive significant relationship between job isolation and job alienation (p <0.01). Also, psychological capital had a negative and significant relationship with job alienation (p <0.01), normative conflict (p <0.05) and anomaly (p <0.01). The results of structural equation modeling and intermediate analysis showed that psychological capital is a partial mediating variable in relation to job alienation with job isolation and complete mediator variable in relation to anomaly with job isolation. The results of this study can be used for effective management of normative trauma.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Normal conflict
  • anomaly
  • alienation
  • Psychological Capital
  • work isolation
-         پاپنهایم، فرینس. (­­1387). از خود­بیگانگی انسان مدرن (ترجمه مجید مددی) (چاپ اول). تهران: نشر آگاه.
-         حسینی بهشتیان، محمد و میرزازاده، رقیه. (1395). اثر بخشی آموزش تاب­آوری برراهبردهای تنظیم هیجان و رضایت از زندگی زنان سرپرست خانوار. فصلنامه جامعه­پژوهی فرهنگی، 7(3)، 21-41.
-         حسام­قاضی، روژان. (1394). مدرنیسم توسعه نیافتگی و ازخودبیگانگی طبقة متوسط جدید در ایران بعد از انقلاب. فصلنامه جامعه­پژوهی فرهنگی، 6(1)، 87-111.
-         دریابندری، نجف. (1369). درد بی­خویشتنی؛ بررسی مفهوم الیناسیون در فلسفه غرب (چاپ اول): تهران: نشرکتاب پرواز.
-         صالحی‌صدقیانی، جمشید؛ اشجعی‌­دلچه، راضیه و صفری‌اوجقاز، فروزان. (1396). سرمایه روانشناختی و بهبود عملکرد منابع انسانی: تحلیلی بر نقش میانجی کاهش تنبلی اجتماعی. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 12(44)، 141-172.
-         گل­پرور، محسن. (1393). تاثیر آسیب­های هنجاری (تعارض، بی هنجاری و بیگانگی) بر رفتارهای مدنی و خلاقانه. دوفصلنامه مسائل اجتماعی ایران، 5(1)، 101-121.
-         گل‌پرور، محسن؛ جوادیان، زهرا؛ سلیمیان، نجمه؛ اسماعیلیان­اردستانی، زهره و احمدی، اکرم. (1391). رابطه رهبری ستمگرانه و رفتارهای غیراخلاقی: رویکرد نظام­های آسیب­شناختی هنجاری. فصلنامه بهبود مدیریت، 6(2)، 4-22.
-         گل­پرور، محسن؛ خلج، فرزانه و تاجیک، افسانه. (1394). نقش سه آسیب هنجاری بر سرمایه روان­شناختی و تعالی­یابی: مدل سازی معادلات ساختاری. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی، 7(24)، 72-51.
-         گل­پرور، محسن و صلواتی، اعظم. (1394). تأثیر سرمایه روان‌شناختی بر عملکرد شغلی با توجه به نقش واسطه‌ای فرسودگی هیجانی. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 10(38)، 127-148.
-         گل‌پرور، محسن و نادی، محمدعلی. (1389). بررسی نقش بی­هنجاری سازمانی در رابطه نگرش­های اعضای هیئت علمی دانشگاه­ها با رفتار­های مدنی. فصلنامه علوم اجتماعی، 7­(1)، 141-167.
-         گل‌پرور، محسن؛ واثقی، زهرا و جوادیان، زهرا .­(1390)­. الگوی ساختاری رابطه سرپرستی سوء­استفاده‌گرانه، گرانباری نقش، فرسودگی و بیگانگی شغلی. فصلنامه مدیریت بهره­وری، 5­(19)، 107-125.
-         گل‌پرور، محسن؛ واثقی، زهرا و مصاحبی، محمد­رضا­. (1389)­. بی‌عدالتی سازمانی، تعارض هنجاری ادراک­شده و رفتارهای انحرافی: مقدمه‌ای بر رویکرد نظام­های آسیب‌شناختی هنجاری. اصفهان: دومین کنگره دو­سالانه روان­شناسی صنعتی و سازمانی.
-         محسنی­تبریزی، علیرضا. (1370). بیگانگی، مفهوم­سازی و گروه­بندی تئوری­ها در حوزه جامعه­شناسی  و روان­شناسی. فصلنامه علوم اجتماعی، 2(2)، 25-73.
-         مزاروش، ایشتوان. (1380). نظریه بیگانگی مارکس (ترجمه حسن شمس­آوری و کاظم فیروزمند) (چاپ اول). تهران: نشر مرکز.
-         نادری، حمدالله؛ بنی­فاطمه، حسین و ­حریری­اکبری، محمد .(1388). الگوسازی ساختاری رابطة بین بیگانگی و بی­تفاوتی اجتماعی، دوفصلنامه علوم اجتماعی، 6(2)، 29-59.
-         وثوقی، منصور و ساری، محسن. (1392). گونه‌های مختلف بیگانگی اجتماعی جوانان. مجله توسعه اجتماعی ایران، 5(3)، 90-106.
-       Agarwal, P., & Farndale, E. (2017). High-performance work systems and creativity implementation: the role of psychological capital and psychological safety. Human Resource Management Journal, 27(3), 440-458.
-       Banai, M., & Reisel, W.D. (2007). The influence of supportive leadership and job characteristics on work alienation: A six-country investigation. Journal of World Business, 42(4), 463-476.
-       Bansal, A. (2017). A revelation of employee feelings of alienation during post-mergers and acquisition: An outcome of perceived organizational justice. Journal of Organizational Change Management, 30(3), 417-439.
-       Bergheim, K., Nielsen, M. N., Mearns, K., & Eid, J. (2015). The relationship between psychological capital, job satisfaction, and safety perceptions in the maritime industry. Safety Science, 74(2015), 27-36.
-       Cohen, D. (1995). Ethics and crime in business firms: organizational culture and the impact of anomie. In Adler, F., & Laufer, W. (Eds.), the legacy of anomie theory (pp. 183-206), Transaction Publishers, New Brunswick, NJ.
-       Contreras, F., de Dreu, I., &  Espinosa, J. C. (2017). Examining the relationship between psychological capital and entrepreneurial intention: An exploratory study. 13(3), 80-88.
-       De Lara, P.Z. M., & Rodriguez, T.F.E. (2007). Organizational anomie as moderator of the relationship between an unfavorable attitudinal environment and citizenship behavior (OCB). Personnel Review, 36(6), 843-866.
-       De Lara, P. Z. M., Verano-Tacoronte, D., & Ding, J.M. T. (2009). Procedural justice and workplace deviance: The mediating role of perceived normative conflict in work groups. Decisions Organizations, 381-393.
-       Gutworth, M. (2013). Applying the normative conflict model to organizational deviance. TCNJ Journal of Student Scholarship, XV, 1-9.
-       Harms, P. D., & Luthans, F. (2012). Measuring implicit psychological constructs in organizational behavior: an example using psychological capital. Journal of Organizational Behavior, 33(4), 589–594.
-       Kanungo, S. (1990). Culture and work alienation: Western models and eastern realities. International Journal of Psychology, 25(3-6), 795-812.
-       Mac Gee, E.A. (2011). An examination of the stability of positive psychological capital using frequency-based measurement. PhD Dissertation, University of Tennessee. http:// trace. tennesee. edulatk-graddiss/999.
-       Marshall, G. W., Michaels, C. E., & Mulki, J. P. (2007). Workplace isolation: Exploring the construct and its measures. Psychology & Marketing, 24(3), 195-223. 
-       Meyers, L.S., Gamst, G., & Guarrino, A.J. (2006). Applied multivariate research: design and interpretation. Thausand Oaks, London: SAGE publications.
-       Nafei, W. (2015a). The role of psychological capital on job embeddedness and organizational cynicism: A study on Menoufia university hospitals. Journal of Management and Sustainability, 5(1), 50-74.
-       Nafei, W. (2015b). Meta-analysis of the impact of psychological capital on quality of work life and organizational citizenship behavior: A study on Sadat City University. International Journal of Business Administration, 6(2), 42-59.
-       Ntayi, J. M., Ahiauzu, A., & Eyaa, S. (2013). Psychological climate, catharsis, organizational anomie, psychological wellness and ethical procurement behavior in Uganda’s public sector. Journal of Public Procurement, 11(1), 1-32.
-       Newman, A., Ucbasaran, D., Zhu, F., & Hirst, G. (2014). Psychological capital: a review and synthesis. Journal of Organizational Behavior, 35(S1), S121–S138.
-       Özer, O., Uğurluoğlu, O., Saygılı, M., & Sonğur, C. (2017). The impact of work alienation on organizational health: A field study in health sector. International Journal of Healthcare Management, 1-7. http://dx.doi.org/10.1080/20479700.2017.1312804
-       Packer, D., & Chasteen, A. (2010). Loyal deviance: Testing the normative conflict model of dissent in social groups. Personality and Social Psychology Bulletin, 36(1), 5-18.
-       Qadeer, F., & Jaffery, H. (2014). Mediation of psychological capital between organizational climate and organizational citizenship behavior. Pakistan Journal of Commerce and Social Sciences, 8(2), 453-470.
-       Riggle, R. J. (2007). The impact of organizational climate variables of perceived organizational support, workplace isolation, and ethical climate on salesperson psychological and behavioral work outcomes. Unpublished Doctoral Dissertation in Marketing, Department of Marketing University of South Florida.
-       Tokmak, I. (2014). The moderating effect of psychological capital in the relation between emotional labor and work alienation. Journal of Business Research (Turk), 6(3), 134-156. 
-       Schmidt, K. A. (2012). Alienational normlessness, isolation, and estrangement: A neo-thomistic approach. Journal for the Sociological Integration of Religion and Society, 2(1), 36-54. 
-       Siddique, M., Rasli, A., & Mahfar, M. (2014). A review of causes and consequences of workplace isolation. Sains Humanika, 2(3), 137-141.
-       Yim, H. Y., Seo, H. J., Cho. Y., & Kim. J. (2017). Mediating role of psychological capital in relationship between occupational stress and turnover intention among nurses at veterans’ administration hospitals in Korea. Asian Nursing Research, 11(1), 6-12.