بررسی تأثیر فرسودگی و استرس شغلی بر رضایت شغلی کارکنان با نقش متغیر میانجی نظام جبران خدمات(مورد مطالعه: کارکنان دانشگاه زنجان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت و حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی موسسه آموزش عالی صوفی رازی زنجان

چکیده

هدف از این مطالعهبررسی تأثیر فرسودگی و تنش شغلی بر رضایت شغلی کارکنان بانقش متغیر میانجی نظام جبران خدمات در بین کارکنان دانشگاه زنجان است. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل مدیران و کارکنان دانشگاه زنجان به تعداد 399 نفر است. نمونه آماری تعداد 195 نفر با استفاده از فرمول کوکران و به روش تصادفی ساده انتخاب شده است. برای جمع آوری داده‌ها از پرسشنامه فرسودگی شغلی (ماسلاخ،1985)، پرسشنامه تنش شغلی(ترنیچ و اسپیلبرگر،1991)، پرسشنامه رضایت شغلی (مینه سوتا، 2009)، پرسشنامه نظام جبران خدمات (سیفرت و تگ، 1998) با اعمال تغییراتی استفاده شده است. روایی پرسشنامه با استفاده از روایی محتوا و تحلیل عاملی (825/0KMO=) و پایایی آن‌ با گزارش ضریب آلفای کرونباخ برای فرسودگی شغلی 813/0، تنش شغلی 755/0، رضایت شغلی 763/0 و نظام جبران خدمات 811/0 تایید شد. در تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری توصیفی و استنباطی استفاده شد که در تحلیل توصیفی و استنباطی از نرم‌افزارSPSS  استفاده شده است. نتایج پژوهش با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون نشان می‌دهد فرسودگی شغلی (254/0-(R= و تنش شغلی(384/0-(R= و نظام جبران خدمات (424/0+=β و490/0+(R= بر رضایت شغلی تأثیرگذار است. از سوی دیگر فرسودگی شغلی و تنش شغلی از مسیر نظام جبران خدمات بر رضایت شغلی تأثیر دارند. همچنین تنش شغلی بر فرسودگی شغلی (562/0+=β و562/0+(R= تأثیرگذار بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Burnout and Job Stress on Job Satisfaction with Mediating Role of Service Compensation System (Case Study: Zanjan University Staff)

نویسندگان [English]

  • Reza Pirayesh 1
  • Fatemeh Hatami 2
1 Assistant Professor of Management and Accounting, Faculty of Humanities, Zanjan University, Iran
2 Master Student of Business Management, Sufi Razi Higher Education Institute, Zanjan
چکیده [English]

The purpose of this study was to investigate the effect of burnout and job stress on job satisfaction with the mediating variable role of compensation system among Zanjan University staff. The research is applied in terms of purpose and in terms of method, it is a descriptive correlational survey. The statistical population includes 399 managers and staff of Zanjan University. A sample of 195 people was selected using the Cochran formula and simple random sampling. To collect data, Job Burnout Questionnaire (Maslach, 1985), Job Stress Questionnaire (Turnich & Spielberger, 1991), Job Satisfaction Questionnaire (Minnesota, 2009), Service Compensation System Questionnaire (Seifert & Tag, 1998) with changes have been used. Validity of the questionnaire was confirmed by content validity and factor analysis (KMO = 0.825) and its reliability was confirmed by Cronbach's alpha coefficient for job burnout (0.813), job stress (0.755), job satisfaction (0.763), and service compensation system (0.811).  Descriptive and inferential statistical methods were used for data analysis. SPSS software was used for descriptive and inferential analysis. The results of the study using Pearson correlation coefficient and regression analysis showed that job burnout and job stress and service compensation system affect job satisfaction; on the other hand, job burnout and job stress through the compensation system affect job satisfaction, and job stress also affected job burnout.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Job Burnout
  • Job Stress
  • Compensation system
  • Job satisfaction
  • Zanjan University
-         آزما، فریدون؛ معافی، احسان و عبدالملکی، سیروس. (1393). بررسی ابعاد رفتاری، آثار و تبعات پیاده‌سازی نظام جبران خدمات بر روی کارکنان سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی. تهران: همایش ملی رویکردهای کاربردی و پژوهشی در علوم انسانی و مدیریت.
-         پروین، ستار و حلیمی، صلاح. (1394). عوامل درون‌سازمانی مؤثر بر میزان فرسودگی شغلی (مطالعه موردی: مددکاران اجتماعی شاغل در سازمان بهزیستی استان تهران). پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، 2(6)، 101-135.
-         توسلی، امیر. (1396). نظام جبران خدمات و نقش آن در بهبود سرمایه انسانی. تهران: نخستین کنفرانس ملی تحقیق و توسعه در مدیریت و اقتصاد مقاومتی.
-         حاجی ابراهیم عراقی، بیتا و سیدمرتضی نوربخش. (۱۳۹۷).پیش‌بینی میزان رضایت شغلی بر اساس هوش هیجانی و فرسودگی شغلی. تهران: اولین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی ایران.
-         رابینز، استیفن. پی. (1396). رفتار سازمانی (ترجمه علی پارسائیان و محمد اعرابی)(چاپ بیست و یکم). تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی.
-         رجبی فرجاد، حاجیه و شهامی خرمی، علی. (1398). بررسی تأثیر تحول سازمان بر بهره‌وری کارکنان باتوجه به متغیر میانجی رضایت شغلی. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی،1398)51(، 45-23.
-         زارع، فاطمه؛ خادمیان، مرضیه؛ بهجتی اردکانی، مهدی؛ زارع، مهدی؛ قضاوتی، محسن؛ پرویزی، روح ا... و باقرائت، علیرضا. (1394). استرس شغلی و ارتباط آن با رضایت شغلی در کارکنان اتاق های کنترل یکی از پالایشگاههای نفت جنوب ایران. مجله طب پیشگیری، 2(3)،47-55.
-         ‏‫زینعلی، شینا؛ پورتقی یوسفده، رقیه و صیادی، علی. (1394). بررسی رابطه بین استرس شغلی، فرسودگی شغلی و درگیری شغلی با رضایت شغلی در بین کارکنان بهزیستی استان گیلان. فصلنامه روان‌شناختی تحلیل-شناختی، 6(23)، 25-34.
-         ‏‫طاهری، علی شیر؛ شاه محمدی، علی اکبر و یوسفی، حامد. (1396). عوامل مؤثر در ایجاد رضایت شغلی و عدم رضایت شغلی کارکنان. تهران: سومین کنفرانس سالانه مدیریت و اقتصاد کسب و کار.
-         فیروزکوهی‌مقدم، بیتا؛ عرب، علی و نظری، رضا. (۱۳۹۶)، رابطه ساده و چندگانه استرس شغلی و رضایت شغلی با فرسودگی شغلی در کارمندان نیروی انتظامی شهر تهران، چابهار: دومین کنگره ملی روان شناسی و آسیب های روانی-اجتماعی.
-         قانعی، رضا؛ ولیی، سینا؛ رضایی، مهدی و رضایی، کژال. (1392). رابطه ویژگی‌های شخصیتی و استرس شغلی در پرستاران. روان پرستاری، 1(3)، 27-34.
-         کاظمی، فضل اله؛ زارع، امین؛ سپهری، سعید و روستایی، سعیده. (1396). جو مسموم سازمانی و تمایل به ترک شغل: تبیین نقش میانجی گر استرس شغلی و فرسودگی شغلی. فصلنامه علمی-پژوهشی زن و جامعه، سال هشتم، شماره چهارم، 102-75.
-         گریفین، ریگی و مورهد، گرگوری. (1393). رفتار سازمانی. (ترجمه: مهدی الوانی و غلامرضا معمارزاده)(چاپ بیست و دوم). تهران: انتشارات مروارید.
-         محمدیان، یوسف؛ زارعی، رضا و نادری زرنه، کیوان. (1396). تعیین رابطه رضایت شغلی با فرسودگی شغلی در معلمان شهر ایوان. تهران: دومین کنگره بین‌المللی علوم انسانی، مطالعات فرهنگی.
-         مصطفوی، علی و عزیزی معین، مرضیه. (۱۳۹۶). رابطه بین استرس شغلی با رضایت شغلی در بین کارمندان دانشگاه پیام نور استان قم. تهران: دهمین همایش دانشجویی تازه های علوم بهداشتی کشور.
-         مظفری، محمدمهدی و مقدم، ناهید. (1395). تأثیر استرس شغلی بر رضایت شغلی. تهران: کنفرانس بین‌المللی مدیریت تغییر و تحول.
-         موسوی اصل، سیده سحر و عطاری، یوسفعلی. (1396). تأثیر راهبردهای مدیریت استرس مبتنی بر رویکرد شناختی – رفتاری بر کاهش فرسودگی شغلی و افزایش رضایت شغلی در معلمان زن. مجموعه مقالات ششمین کنگره انجمن روانشناسی ایران. روانشناس معاصر.
-         میرزایی، عطیه و فرهادی محلی، علی. ( ۱۳۹۶). تأثیر راهبرد جبران خدمات بر رضایت شغلی منابع انسانی با توجه به نقش میانجی عدالت سازمانی ادراک شده در شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران (موردمطالعه: منطقه‌ی گلستان). تهران: کنفرانس بین المللی مدیریت، کسب و کار و حسابداری.
-         وثوقی‌نیری، عبداله؛ روح اللهی، احمدعلی و محمدحسین، حمید. (1395). بررسی تأثیر استرس شغلی بر سلامت عمومی و عملکرد شغلی کارکنان مراقبت پرواز. دوماهنامه سلامت کار ایران، 13(1)، 47-57.
-       Adewale Osibanjo, Omotayo. Anthonia Adeniji, Adenika. Olubusayo Falola, Hezekiah. Thelma Heirsmac, Princess (2014). Compensation Pakages: a strategic tool for employees. Performance and retention, Department of Business Management, 65-84.
-       Armstrong G.S., & Griffin M.L. (2004). Does the job matter? Comparing correlates of stress among treatment and correctional staff in prisons. Journal of Criminal Justice, 32 (6), 577-592.
-       Beck, S and Jason, W. (2002). Confirmatory factor analysis to the MA slack burnout inventory among Florida nurses. International Journal of Nursing Studies. 39(8). 785-792.
-       Cheng, J., & O-Yang, Y. (2018). Hotel employee job crafting, burnout, and satisfaction: The moderating role of perceived organizational support.
-       Halkos, G., & Bousinakis, D. (2017). The effect of stress and dissatisfaction on employees during crisis. Economic, Elsevier, 55(C), 25-34.
-       Khamisa, N, Peltzer, K., Ilic, D., & Oldenburg, B. (2017). Effect of personal and work stress on burnout, job satisfaction and general health of hospital nurses in South Africa. Health SA Gesondheid. 22, 252-258
-       Elshaer, M., Selim, N., Moustafa, A., Wagdy, M., Aid, M. Eldesoky, R., & Marwa, I. (2018). Job Stress and Burnout Syndrome among Critical Care Healthcare Workers. Alexandria Journal of Medicine, 54, 273-277.
-       Ozgur, O., Murat, K. (2013). Does risk matter in CEO compensation contracting? Evidence from US restaurant industry Original Research Article. International Journal of Hospitality Management, 34(41), 372-383.
-       Spencer, E.S., Deal, A.M., Pruthi, N.R., Gonzalez, C.M., Kirby, E.W, Langston, J., McKenna, P.H., McKibben, M.J, Nielsen, M.E., Raynor, M.C., Wallen, E.M., Woods, M.E., Pruthi, R.S., & Smith AB. (2015). Gender differences in compensation, job satisfaction, and other practice patterns in urology. The Journal of Urology, doi: 10.1016/j.juro.2015.08.100