بررسی تأثیر عدم امنیت شغلی بر ابعاد رفتار شهروند سازمانی(مورد مطالعه: پایگاه نهم شکاری نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدیریت بازرگانی، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران

2 مدیریت، آزاد اسلامی واحد بندرعباس، هرمزگان، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر عدم امنیت شغلی کمّی و کیفی بر ابعاد مختلف رفتار شهروندی سازمانی انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی است که داده‌های آن به صورت پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه جمع‌آوری شده‌اند. جامعه‌ی آماری پژوهش، پرسنل نیروی هوایی پایگاه نهم شکاری شهید عبدالکریمی بندرعباس است که یک نمونه‌ 278 نفری از پرسنل، به‌صورت غیرتصادفی به روش سهمیه‌ای انتخاب شدند. تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها به روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزار PLS انجام شده است. یافته‌ها حاکی از آن است که تأثیرگذاری عدم امنیت شغلی کمّی (آداب اجتماعی و نوع‌دوستی) بر ابعاد رفتار شهروند سازمانی در سطح اطمینان 95% تأیید شد و همچنین تأثیر گذاری عدم امنیت شغلی کیفی بر (آداب اجتماعی، جوانمردی، نوع‌دوستی، و وجدان کاری) رفتار شهروندی سازمانی در سطح اطمینان 95% تأیید شد. از این رو، پژوهش حاضر نشان داد که ماهیت و میزان تأثیرگذاری عدم امنیت شغلی کمّی و کیفی بر ابعاد مختلف رفتار شهروندی سازمانی با یکدیگر تفاوت دارند. بنابراین مدیران منابع انسانی در سازمان‌های نظامی که پرسنل آنها ممکن است هر دو نوع عدم امنیت شغلی را تجربه کنند، باید به این تفاوت‌ها توجه داشته باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating The Impact of Job Uncertainty On Organizational Citizen Behavioral Dimensions (Case Study: Ninth Base of Army Air Force of the Islamic Republic of Iran)

نویسندگان [English]

  • Maliheh siavoushi 1
  • Mohamad reza Esmati Moghadam 2
چکیده [English]

The purpose of this study was to investigate the effect of quantitative and qualitative job security on different dimensions of organizational citizenship behavior. The present research is applied in terms of purpose, and in terms of method, is a descriptive survey that has been carried out using survey questionnaires. The statistical population of the study was the Air Force personnel of Shahid Abdolkarimi, Bandar Abbas; a sample of 278 personnel was randomly selected in a proportional way. Data analysis was performed by structural equation modeling using PLS software. Findings indicate that the impact of quantitative job insecurity (social and altruistic rituals) on the dimensions of organizational citizenship behavior was confirmed at 95% confidence level, as well as the effect of qualitative job insecurity (social customs, chivalry, altruism, and work conscience) on organizational citizenship behavior was confirmed at 95% confidence level. Therefore, the present study shows that the nature and extent of the impact of the lack of job security on both quantitative and qualitative differences on different aspects of organizational citizenship behavior are different. Therefore, HR managers in military organizations whose personnel may experience both types of job insecurity must pay attention to these differences.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organizational Citizenship Behavior
  • quantitative job security
  • qualitative job security
  • military organizations
-       حسن‌زاده ثمرین، تورج و سفیدکار، سپیده. (1393). بررسی رابطه بین فضیلت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی. فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات مدیریت، 23(76)، 141-155.
-       ابراهیمی، الهام؛ شجاعی، علی و پیرانی احمدآباد، ندا. (1396). بررسی تأثیر ابعاد رفتار شهروندی سازمانی بر ارزش ویژه­ی برند مبتنی بر مشتری در صنعت هتلداری: نقش تعدیل­گر اخلاق کار اسلامی. فصلنامه مدیریت بازرگانی، 9(3)، 439-462.
-       آقایی، رضا؛ آقایی، میلاد، و آقایی، اصغر. (1392). بررسی رابطه‌ی میان فرسودگی شغلی، رفتار شهروندی سازمانی، جو سازمانی و فرهنگ سازمانی. فصلنامه مدیریت دولتی، 5(4)، 18-1.
-       اسدی، اسماعیل؛ ذاکری، محمد؛ رستمی، نسرین و داورزنی، محمد (1396). تأثیر  رفتار شهروندی سازمانی بر ارتقای چابکی سازمانی با تأکید بر نقش میانجی موفقیت سامانه برنامه‌ریزی منابع سازمانی (مورد مطالعه: یکی از سازمان‌های صنعتی حوزۀ دفاعی). فصلنامۀ مدیریت نظامی، 17 (68)، 1-31.
-       حراقی، مسعود؛ نجفی، سجاد و  جبارزاده، قادر. (1393). بررسی رابطه­ی عدالت سازمانی و رفتار شهروند سازمانی (با درنظرگرفتن نقش واسطه رضایت سازمانی و هویت سازمانی-مطالعه در مرکز نظامی)، فصلنامه‌ مدیریت نظامی، 14(56)، 143-179.
-       دهقانان، حامد؛ بامدادصوفی، جهانیار؛ محمدی مقدم، یوسف و جوادیان، رضا. (1394). ابعاد و مؤلفه‌های رفتار شهروندی سازمانی پلیس (مورد مطالعه: پلیس راهور ناجا). فصلنامه مدیریت منابع در نیروی انتظامی، 3(2)، 99-120.
-       زارعی متین، حسن. (1388). مدیریت رفتار سازمانی پیشرفته. تهران: نشر آگاه.
-       سبحانی‌نژاد، محمد؛ یوزباشی، علیرضا و شاطری، کاوه. (1389). رفتار شهروندی سازمانی (مبانی نظری، همبسته‌ها و ابزارهای سنجش). تهران: نشر یسطرون.
-       صنوبری، محمد. (1387). رفتار شهروندی سازمانی (مفاهیم، تعاریف، ابعاد و عوامل مؤثر بر آن). دو ماهنامه توسعه انسانی پلیس، 5(16)، 99-79.
-       طبرسا، غلامعلی و رامین‌مهر، حمید. (1389). ارائه مدل رفتار شهروندی سازمانی. فصلنامه چشم‌انداز مدیریت دولتی،1(3)، 103-117.
-       طبرسا، غلامعلی؛ هادیزاده، اکرم و کشته‌گر، عبدالعلی. (1389). ارائه مدلی برای تبیین عوامل موثر بر رفتار شهروندی سازمانی. فصلنامه چشم انداز مدیریت دولتی، 1(1)، 101-114.
-       علی‌نژاد، علیرضا؛ کاظمی، ابوالفضل و پیشاهنگ بناب، مهسا. (1393). بررسی ارتباط میان رفتار شهروندی سازمانی(OCB) و عملکرد کارکنان. فصلنامه مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 23(74)، 73-98.
-       محرابی، جواد و گلناری، مجتبی. (1394).  بررسی ارتباط بین امنیت شغلی سازمانی کارکنان دائمی و موقت در دانشگاه علوم پزشکی قزوین. فصلنامه  مدیریت توسعه و تحول، 21، 40-96.
-       نادی، محمدعلی و قهرمانی، نسرین. (1392). رابطه بین رفتارهای شهروندی سازمانی و رفتارهای انحرافی در محیط کار با رضایت از تدریس در دانشگاه. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 8(1)، 37-48.
-       نظری، فرهاد؛ سوری، ابوذر و عیدی، حسین. (1294). پیش‌بینی تعهد سازمانی معلمان تربیت بدنی استان کرمانشاه از طریق امنیت شغلی و مؤلفه‌های آن. پژوهش‌نامه مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی، 21، 175-183.
-        Callea, A., Urbini, F., & Chirumbolo, A. (2016). The mediating role of organizational identification in the relationship between qualitative job insecurity, OCB and job performance. Journal of Management Development, 35(6), 735-746.
-        Cheng, G. H. L., & Chan, D. K. S. (2008). Who suffers more from job insecurity? A meta‐analytic review. Applied Psychology, 57(2), 272-303.
-        Chirumbolo, A., Urbini, F., Callea, A., & Talamo, A. (2017). The impact of qualitative job insecurity on identification with the organization. Swiss Journal of Psychology, 76 (3), 117–123.
-        Feather, N. T., & Rauter, K. A. (2004). Organizational citizenship behaviours in relation to job status, job insecurity, organizational commitment and identification, job satisfaction and work values. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 77(1), 81-94.
-        Gürbüz, F. G. & Dede, E. (2018). The relationship between perceived job insecurity and organizational citizenship behaviors of middle school teachers. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi - Journal of Educational Sciences Research, 8(1), 73-88.
-        Hellgren, J., Sverke, M., & Isaksson, K. (1999). A two-dimensional approach to job insecurity: Consequences for employee attitudes and well-being. European Journal of Work and Organizational Psychology, 8(2), 179-195.
-        Huang, G. H., Wellman, N., Ashford, S. J., Lee, C., & Wang, L. (2017). Deviance and exit: The organizational costs of job insecurity and moral disengagement. Journal of Applied Psychology, 102(1), 26.
-        Lam, C. F., Liang, J., Ashford, S. J., & Lee, C. (2015). Job insecurity and organizational citizenship behavior: Exploring curvilinear and moderated relationships. Journal of Applied Psychology, 100(2), 499-510.
-        Låstad, L., Berntson, E., Näswall, K., Lindfors, P., & Sverke, M. (2015). Measuring quantitative and qualitative aspects of the job insecurity climate: Scale validation. Career Development International, 20(3), 202-217.
-        Lawrence, E. R., & Kacmar, K. M. (2017). Exploring the Impact of Job Insecurity on Employees’ Unethical Behavior. Business Ethics Quarterly, 27(1), 39-70.
-        Niesen, W., Van Hootegem, A., Handaja, Y., Battistelli, A., & De Witte, H. (2018). Quantitative and Qualitative Job Insecurity and Idea Generation: The Mediating Role of Psychological Contract Breach. Scandinavian Journal of Work and Organizational Psychology, 3(1).
-        Piccoli, B., & Bellotto, M. (2014). Threat of losing the job and deviant behaviours as consequence: Comparing social exchange perspective and justice control model as theoretical explanations. European Journal of Management, 14(2), 83-90.
-        Reisel, W. D., Probst, T. M., Chia, S. L., Maloles, C. M., & König, C. J. (2010). The effects of job insecurity on job satisfaction, organizational citizenship behavior, deviant behavior, and negative emotions of employees. International Studies of Management & Organization, 40(1), 74-91.
-        Schreurs, B. H., Hetty van Emmerik, I. J., Günter, H., & Germeys, F. (2012). A weekly diary study on the buffering role of social support in the relationship between job insecurity and employee performance. Human Resource Management, 51(2), 259-279.
-        Stynen, D., Forrier, A., Sels, L., & De Witte, H. (2015). The relationship between qualitative job insecurity and OCB: Differences across age groups. Economic and Industrial Democracy, 36(3), 383-405.
-        Uçanok, B., & Karabatı, S. (2013). The effects of values, work centrality, and organizational commitment on organizational citizenship behaviors: Evidence from Turkish SMEs. Human Resource Development Quarterly, 24(1), 89-129.
-        Van den Broeck, A., Sulea, C., Vander Elst, T., Fischmann, G., Iliescu, D., & De Witte, H. (2014). The mediating role of psychological needs in the relation between qualitative job insecurity and counterproductive work behavior. Career Development International, 19(5), 526-547.
-        Vander Elst, T., De Witte, H., & De Cuyper, N. (2014). The Job Insecurity Scale: A psychometric evaluation across five European countries. European Journal of Work and Organizational Psychology, 23(3), 364-380.