نگرشی بر مؤلفه‌های هوش هیجانی با رویکرد اسلامی

نویسنده

چکیده

امروزه مدیریت برای انطباق با تغییرات و به منظور بقاء و رشد در محیط‌های جدید و پیچیده، ویژگی‌های خاصی را می‌طلبد، که مدیران باید به ابزارهای خاصی مجهز باشند؛ زیرا آنچه مهم است، این است که باید هر روز نسبت به روز قبل چالاک‌تر و چابک‌تر باشیم. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌‌ها که می‌تواند به رهبران و مدیران در پاسخ به این تغییرات کمک کند، هوش هیجانی است. هوش هیجانی موضوعی است که سعی در تشریح و تفسیر جایگاه هیجان‌‌ها و احساسات در توانمندی‌های انسانی دارد. در این مقاله که از نوع توصیفی- مروری، و ابزار جمعآوری اطلاعات آن به روش کتابخانهای است، سعی شده است نقش و اهمیّت هوش هیجانی در مدیریت از دیدگاه اسلامی بررسی گردد. به عبارتی، هدف تحقیق بررسی هیجان‌ها از دیدگاه اسلام در مدیریت است؛ پس این سوال مطرح شد که جایگاه هیجان‍‌ها‌ در مدیریت از نگاه اسلام کجاست؟ نتایج نشان داد: با نگاهی به ابعاد هوش هیجانی که شامل خودآگاهی، خودکنترلی، آگاهی از هیجان‌های‌ دیگران و مدیریت روابط می‌شود، به راحتی می‌توان گفت: آموزه‌های اسلام بر هر یک از این موارد تأکید کرده و آنها را جزئی از زندگی شخصی و اجتماعی انسان می‌داند. مدیر در یک جامعه اسلامی با ارتباط با معبود خویش، به یک عزّت نفس و اعتماد به نفس بالایی می‌رسد که سبب می‌شود، هیجانات خود را مدیریت، و خود را اصلاح کند. با چنین دیدگاهی، فرد می‌آموزد، قبل از آنکه در مورد راه رفتن دیگران قضاوت کند، کمی با کفش‌ آنان راه برود(همدلی). سرانجام، هنر مدیریت در اسلام، برقراری رابطه با مردم و برخورد مهربانانه و دوستانه با آنان است و اگر این امر میّسر شود، مدیر به راحتی و سهولت بیشتری می‌تواند وظایف خود را انجام دهد. همه این‌ها زمانی به‌دست می‌آید که روح انسان از یک معنویت ویژه برخوردار باشد و بداند کاری که انجام می‌دهد، برای رضای خدا و خدمت به خلق خدا صورت می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Leaders` Emotional Intelligence: Islamic Perspective

نویسنده [English]

  • Morteza Moradi
چکیده [English]

Today, management needs certain characteristics to adapt to changes, survive and develop in new and complex environments. Since mangers require being more nimble and agile than the past, they need some special equipments. One of the most important qualities that can help mangers in responding to these changes is emotional intelligence. Emotional intelligence tries to describe and explain the position of emotions and feelings in humans` capabilities. The present study which is descriptive and its required data were collected through library research tries to investigate the role and position of emotional intelligence in management from Islamic perspective. Looking at different aspects of emotional intelligence including self-awareness, self-control, being aware of emotions in others and relationship management, it can be easily stated that Islamic teachings emphasize each of them and considers them as parts of personal and social lives of humans. A manger in an Islamic society attains a high self confidence and self esteem through relationship with God which in turn leads to self improvement and self controlling of emotions. With this perspective one learns that before judging about other people`s walking, they should walk with their shoes for a while (sympathy). Finally, the art of management in Islam is establishing relationships with people and treating them friendlily and kindly. If this happens a manger can do his responsibilities easier. All of these things are achieved when the human`s soul has a special spirituality and knows that whatever they do is just for God`s satisfaction and helping God`s creatures.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Intelligence
  • Emotional Intelligence
  • management
  • Islam
  • Spirituality